Original research article
Acta Albaruthenica

The Northern group of Belarusian subdialects as an example of relations with neighboring ethnic groups and languages

2021, Issue 21

Mirosław Jankowiak

0000-0001-6212-1463

Czech Academy of Sciences in Prague, Institute of Slavic Studies

University of Warsaw, Institute for Intercultural Studies of Central and Eastern Europe

DOI

10.32612/uw.18988091.2021.21.pp.207–217

Submission date

21.11.2021

Acceptance date

12.12.2021

Publishing model

open access

License type

CC BY-NC-ND 3.0 PL

Field

Humanities

Discipline

linguistics

Language of publication

Polish

Downloads

PDF 280 KB

Article

Number of views:41

Number of downloads:23

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

The article discusses the Northern subdialect group of the Northeastern Belarusian dialect, which is one of the least studied in terms of its structure and genesis. It is characterized primarily by a number of lexical and lexical-semantic features, typical not only for this area of Belarus, but linking it with Russian dialects and dialects of the Baltic languages. These features were formed in various historical periods: the oldest (from before the writing system appeared) include, among others, the so-called 'cokan'e' and the preservation of the suffix '-dl-' forming the names of farm tools; the syncretism of noun endings probably dates back to to the general Russian period, while the pronouns 'íchny', 'jéjny' and the verb forms 'jadzióm' and 'dadzióm' are newer innovations from the period of the formation of Belarusian dialects.

Keywords:

Belarusian dialectology,Belarusian subdialects,contact between languages,Kryvičy,North subdialectal group

Bibliography

Astrejka Vera. 2006. Severnaja gruppa beloruskih govorov kak odna iz mežjazykovogo vzaimodejstviâ (25–31). In: Agris Timuška (ed.). Proceedings of the 4th International Congress of Dialectologists and Geolinguists, Riga, July 28 – August 2. Rīga 2006 [Астрейка Вера. 2006. Северная группа белорусских говоров как одна из межъязыкового взаимодейтсвия (25–31). In: Agris Timuška (ed.). Proceedings of the 4th International Congress of Dialectologists and Geolinguists, Riga, July 28 – August 2. Rīga.

Blìnava Èvelìna, Mâcelʹskaâ Eǔdakìâ. 1980. Belaruskaâ dyâlektalohiâ. Mìnsk [Блінава Эвеліна, Мяцельская Еўдакія. 1980. Беларуская дыялекталогія. Мінск].

DABM 1963: Dyâlektalagičny atlas belaruskaj movy. pad rèd. R.I. Avanesava. Mìnsk [ДАБМ 1963: Дыялекталагічны атлас беларускай мовы. пад рэд. Р.І. Аванесава. Мінск].

Jankowiak Mirosław. 2009. Gwary białoruskie na Łotwie w rejonie krasławskim. Studium socjolingwistyczne. Warszawa.

Jankowiak Mirosław. 2018. Současná běloruská nářečí v Lotyšsku. Charakteristika. Výběr textů = Współczesne gwary białoruskie na Łotwie. Charakterystyka. Wybór tekstów. Praha.

Jankowiak Mirosław. 2022. Lexikum běloruských nářečí na Litvě. Jazykové dědictví balto-slovanského pomezí = Leksyka gwar białoruskich na Litwie. Dziedzictwo językowe pogranicza bałtycko-słowiańskiego. Praha. [w druku].

Kryvickì Alâksandr. 2003. Dyâlektalogiâ belaruskaj movy. Mìnsk. [Крывіцкі Аляксандр. 2003. Дыялекталогія беларускай мовы. Мінск].

LABNG 1993–1998: Leksìčny atlas belaruskìh narodnyh gavorak u 5 tamah. pad rèd. M.V. Biryly, J.F. Mackevič [ЛАБНГ 1993–1998: Лексічны атлас беларускіх народных гаворак у 5 тамах. пад рэд. М.В. Бірылы, Ю.Ф. Мацкевіч].

Laučiute Jurate. 1982. Slovar’ baltizmov v slavânskih âzykah. Leningrad [Лаучюте Юрате. 1982. Словарь балтизмов в славянских языках. Ленинград].

LG 1968: Lingvìstyčnaâ geagrafiâ ì grupoŭka belaruskìh gavorak. pad rèd. R.I. Avanesava, K.K. Atrahovìča (Kandrata Krapìvy) i J.F. Mackevìč. Minsk. [ЛГ 1968: Лінгвістычная геаграфія і групоўка беларускіх гаворак, пад рэд. Р.І. Аванесава, К.К. Атраховіча (Kандрата Крапівы) і Ю.Ф. Мацкевіч, Мінск (książka)].

LG 1969: Lingvìstyčnaâ geagrafiâ ì grupoŭka belaruskìh gavorak. pad rèd. R.I. Avanesava, K.K. Atrahovìča (Kandrata Krapìvy) i J.F. Mackevìč. Minsk. [ЛГ 1969: Лінгвістычная геаграфія і групоўка беларускіх гаворак. пад рэд. Р.І. Аванесава, К.К. Атраховіча (кандрата Крапівы) і Ю.Ф. Мацкевіч. Мінск (atlas)].

RS 2001: Raslinny svet. Tèmatyčny sloŭnìk. pad rèd. L.P. Kuncèvìč, A.A. Kryvìckaga. Minsk. [Раслінны свет. Тэматычны слоўнік. 2001. пад рэд. Л.П. Кунцэвіч, А.А. Крывіцкага. Мінск].

Sedov Valentin. 1970. Slavâne Verhnego Podneprovja i Podvinja. Materialy i issledovaniâ po arheologii SSSR, vypusk 163. Moskva. [Седов Валентин. 1970. Славяне Верхнего Поднепровья и Подвинья. Материалы и исследования по археологии СССР, выпуск 163. Москва].

SG 2010: Sel’skaâ gaspadarka. Tematyčny sloŭnìk. pad red. L.P. Kuncèvìč, V.M. Kurcovaj. Minsk. [Сельская гаспадарка. Тэматычны слоўнік. 2010. пад рэд. Л.П. Кунцэвіч, В.М. Курцовай. Мінск].

SPZB 1979–1986: Sloŭnìk belaruskih gavorak paŭnočna-zahodnâj Belarusì i âe pagranìčča. pad rèd. J.F. Mackevìč. Minsk. [СПЗБ 1979–1986: Слоўнік беларускіх гаворак паўночна-заходняй Беларусі і яе пагранічча, пад рэд. Ю.Ф. Мацкевіч. Мінск].

ČAL 2006: Čalavek. Tematyčny sloŭnik. pad red. L.P. Kuncevìč, A.A. Kryvìckaga. Minsk. [Чалавек. Тэматычны слоўнік. 2006. пад рэд. Л.П. Кунцэвіч, А.А. Крывіцкага. Мінск].

ŽS 1999: Žyviol’ny svet. Tematyčny sloŭnìk. pad red. L.P. Kuncèvìč, A.A. Kryvìckaga. Minsk. [Жывёльны свет. Тэматычны слоўнік. 1999. пад рэд. Л.П. Кунцэвіч, А.А. Кры-віцкага. Мінск].