Oryginalny artykuł naukowy
Acta Albaruthenica

„Wieszczek białoruski” i Nikołaj Karamzin. O poezji Jana Onoszki w perspektywie komparatystycznej

2021, Tom 21

Magdalena Dąbrowska

0000-0002-4014-4725

Uniwersytet Warszawski, Wydział Lingwistyki Stosowanej, Instytut Filologii Rosyjskiej

DOI

10.32612/uw.18988091.2021.21.pp.71–80

Data otrzymania

07.09.2021

Data akceptacji

20.11.2021

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY-NC-ND 3.0 PL

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo

Język publikacji

polski

Pliki do pobrania

PDF 254 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:57

Liczba pobrań:25

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Artykuł zawiera omówienie zbioru poezji Jana Onoszki (Połock, 1828–1829–1830?; 47 wierszy w języku polskim i przedmowa) z perspektywy kompa-ratystycznej (polsko-białoruskie związki literackie, polsko-rosyjskie związki literackie, europejska tradycja literacka od starożytności do Oświecenia). Słowo "wieszczek" ("nasz", "prowincjonalny") pochodzi z przedmowy do zbioru i arty-kułów naukowych o J. Onoszce (T. Wróblewska; D. Samborska-Kukuć). Związki z poezją rosyjskiego sentymentalisty Nikołaja Karamzina (1766–1826) są omówione w oparciu o wiersz Z "Karamzyna" (problem z ustaleniem źródła w poezji N. Karamzina) oraz wiersze o wymowie pesymistycznej i melancholijnej.

Słowa kluczowe:

Jan Onoszko,poezja,Połock,sentymentalizm,Nikołaj Karamzin,pesymizm,melancholia,porównanie

Bibliografia

[Bartoszewicz Zygmunt]. 1820. Wyjątki z pism Karamzina prozą, „Tygodnik Wileński” t. 10, nr 174: 257–265, nr 175: 289–303.

Dąbrowska Magdalena. 2017. Karamzin i Ignacy Krasicki (wokół „Wyjątków z pism Karamzina prozą” z „Tygodnika Wileńskiego” z 1820 roku). W: Mikołaj Karamzin i jego czasy. Red. Dąbrowska Magdalena, Głuszkowski Piotr. Warszawa: Instytut Rusycystyki Uniwersytetu Warszawskiego: 187–195.

Dąbrowska Magdalena. 2019. „W prozie nie ma on sobie równego…” „Wieś” Nikołaja Karamzina w „Tygodniku Wileńskim” (1820 r.). „Studia Rossica Gedanensia” t. 6: 71–82.

Estreicher Karol. 1876. Bibliografia polska XIX stulecia. T. 3. Kraków: Wydanie Akademii Umiejętności.

Karamzin Nikolaj. 1966. Polnoe sobranie stihotvorenij. Red. Lotman Ŭrij. Moskva – Leningrad: Sovetskij pisatel’.

Kott Jan. 1966. Prowincjonalny Karpiński. „Twórczość” nr 4: 75–85.

Kowalczyk Witold. 1977. O polskich tłumaczeniach utworów Mikołaja Karamzina, „Slavia Orientalis” nr 1: 3–16.

Lotman Ŭrij. 1997. Sotvorenie Karamzina. Stat’i i issledovania 1957–1990. Zametki i recenzii. Sankt-Peterburg: Isskustvo-SPB.

Łaniec Stanisław. 1994. Początki nowożytnego ruchu narodowego Białorusinów. Przekł. Ojcewicz Grzegorz. W: W kręgu kultury białoruskiej. Red. Piłat Walenty. Olsztyn: Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Olsztynie: 9–15.

Nowy Korbut… 1971: Bibliografia literatury polskiej „nowy Korbut”. Cz. 6 (Oświecenie). Oprac. E. Aleksandrowska z zespołem. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Onoszko Jan. (B. r.). Poezye. Dzieło pozgonne. Na zysk ubogich. W Drukarni ХХ. Pijarów. Połock.

Onoszko Jan. 1892. Na trzpiota pijanego. W: Perły humoru polskiego. Oprac. Bartoszewicz Kazimierz. T. 3. Kraków: Nakład K. Bartoszewicz: 20.

Onoszko Jan. 1897. Na trzpiota pijanego. W: Księgi humoru polskiego. Oprac. Bartoszewicz Kazimierz. T. 4. Petersburg 1897: Nakładem Księgarni K. Grendyszyńskiego: 85.

Podbereski Romuald. 1844. Białoruś i Jan Barszczewski. W: Barszczewski Jan. Szlachcic Zawalnia czyli Białoruś w fantastycznych opowiadaniach. Petersburg: W Drukarni Karola Kraja: I–ХLI.

Poezye Jana Onoszki. Dzieło pozgonne. Na zysk ubogich [online] https://polona.pl/item/poezye-jana-onoszki-dzielo-pozgonne,OTgwODc3ODY/4/#item [dostęp 1.06.2021].

Recenzya… 1830, 9: (B. p.). 1830. Recenzya. Poezye Jana Onoszki – Dzieło pozgonne. Na zysk ubogich. W Połocku w drukarni XX. Pijarów… „Dziennik Wileński” t. 9, kwiecień: 273–285.

Samborska-Kukuć Dorota. 2002a. Kim był Jan Onoszko? (Próba rekonstrukcji biografii). „Wiek Oświecenia” t. 18 (Ignacy Krasicki w dwusetlecie śmierci): 149–168.

Samborska-Kukuć Dorota. 2002b. Między Bogiem, życiem i śmiercią. Tradycje religijnej poezji baroku w twórczości Jana Onoszki, „Pamiętnik Literacki” z. 3: 131–154.

Samborska-Kukuć Dorota. 2003. Z dziejów kultury literackiej północno-wschodniego pogranicza. Jan Onoszko poeta przełomu XVIII i XIX wieku. Kraków: Collegium Columbinum.

Wianek… 1842: Wianek z paproci czyli Zbiór poezji wydany przez Piotra Medekszę. 1842. Wilno: Drukiem Józefa Zawadzkiego.

[Wróblewska Tekla]. (B. r.). Ostrzeżenie. W: Onoszko Jan. Poezye. Dzieło pozgonne. Na zysk ubogich. W Drukarni ХХ. Pijarów. Połock (b. n. s.).

Podobne publikacje