Oryginalny artykuł naukowy
Acta Albaruthenica

Właściwości morfonologiczne przyrostka "-ец" w trakcie słowotwórstwa odrzeczownikowego rzeczowników w języku białoruskim

2021, Tom 21

Valery Varanovich

0000-0002-4288-9560

Państwowy Uniwersytet im. Janki Kupały w Grodnie, Katedra Filologii Białoruskiej

DOI

10.32612/uw.18988091.2021.21.pp.249–261

Data otrzymania

10.11.2021

Data akceptacji

25.11.2021

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY-NC-ND 3.0 PL

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

językoznawstwo

Język publikacji

białoruski

Pliki do pobrania

PDF 285 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:32

Liczba pobrań:23

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

W tym artykule podano zbliżony do wyczerpującego zestaw procesów morfonologicznych, które towarzyszą tworzeniu w języku białoruskim rzeczowników od innych rzeczowników za pomocą sufiksu "-ец". Przedstawiono prawie wszystkie możliwe alternacje fonemów, wymieniono najczęściej odcinane części końcowe podstaw słowotwórczych, wprowadzono wykaz interfiksów jako fragmentów w strukturze wyrazów pochodnych, które, zajmując pozycję pośrednią pomiędzy podstawą słowotwórczą a morfemem sufiksalnym, przyczyniają się do ich optymalnej łączliwości; przedstawiono nieliczne przypadki nałożenia morfów. Jednocześnie w trakcie analizy słowotwórczej dla wielu rzeczowników z sufiksem "-ец" oferowane są najwięcej systemowo uzasadnione (lub nawet po prostu poprawne) wersje ich struktury derywacyjnej w porównaniu z przedstawionymi w słownikach słowotwórczych. Ponadto uzasadniona została zdolność niektórych interfiksów, oprócz wykonywania swojej podstawowej funkcji w procesie tworzenia wyrazów, do nadania lepszej rozpoznawalności derywatów jako przedstawicieli określonych grup semantycznych wyrazów.

Słowa kluczowe:

morfonologia,rzeczownik,alternacja fonemów,ucięcie podstawy słowotwórczej,interfiks,nałożenie morfów

Bibliografia

Bardovìč Anatolʹ, Krutalevìč Mìhaìl, Lukašanec Alâksandr. 2000. Slovaǔtvaralʹny sloǔnìk belaruskaj movy. Mìnsk: Belaruskaâ navuka [Бардовіч Анатоль, Круталевіч Міхаіл, Лукашанец Аляксандр. 2000. Словаўтваральны слоўнік беларускай мовы. Мінск: Беларуская навука].

Bykaǔ Vasìlʹ. 2014. Maladyâ gady: Aǔtabìâgrafìčnyâ dyâlogì z Alesem Adamovìčam. U: Poǔny zbor tvoraǔ u 14 tamah. Mìnsk: Knìgazbor [Быкаў Васіль. 2014. Маладыя гады: Аўтабіяграфічныя дыялогі з Алесем Адамовічам. У: Поўны збор твораў у 14 тамах. Мінск: Кнігазбор].

Russkaâ grammatika v 2 tomah. 1980. Gl. red. N. Švedova. Moskva: Nauka [Русская грамматика в 2 томах. 1980. Гл. ред. Н. Шведова. Москва: Наука].

Tihonov Aleksandr. 1985. Slovoobrazovatelʹnyj slovarʹ russkogo âzyka v 2 tomah. Moskva: Russkij âzyk [Тихонов Александр. 1985. Словообразовательный словарь русского языка в 2 томах. Москва: Русский язык].

Uluhanov Igorʹ. 1977. Slovoobrazovatelʹnaâ semantika v russkom âzyke i principy ee opisaniâ. Moskva: Nauka [Улуханов Игорь. 1977. Словообразовательная семантика в русском языке и принципы ее описания. Москва: Наука].

Zemskaâ Elena. 1964. Interfiksaciâ v sovremennom russkom slovoobrazovanii. V: Razvitie grammatiki i leksiki sovremennogo russkogo âzyka. Moskva: Nauka [Земская Елена. 1964. Интерфиксация в современном русском словообразовании. В: Развитие грамматики и лексики современного русского языка. Москва: Наука].

Zemskaâ Elena. 2007. Slovoobrazovanie kak deâtelʹnostʹ. Izd. 3-e. Moskva: LKI [Земская Елена. 2007. Словообразование как деятельность. Изд. 3-е. Москва: ЛКИ].