Oryginalny artykuł naukowy
Acta Albaruthenica

Асаблівасці мастацкага свету трагедыі У. Караткевіча Кастусь Каліноўскі (Смерць і неўміручасць) як мастацкай версіігістарычных фактаў

2022, Tom 22

Aliaksandr Makarevich

0000-0002-5836-4099

Belarusian State University, Belarus

Mogilev State A. Kuleshov University

DOI

10.31338/2720-698Xaa.22.5

Data publikacji

13.02.2023

Data otrzymania

15.09.2022

Data akceptacji

03.10.2022

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY-NC-ND 3.0 PL

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo, językoznawstwo

Język publikacji

białoruski

Pliki do pobrania

PDF 395 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:206

Liczba pobrań:150

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Характарызуюцца складнікі мастацкага свету п’есы Кастусь Каліноўскі. Смерць і неўміручасць У. Караткевіча як мастацкай версіі гістарычных фактаў: 1) час і месца падзей; 2) падзеі і факты; 3) гістарычныя постаці; 4) ідэйная пазіцыя адлюстраваных гістарычных асоб, а таксама дапаможных для іх раскрыцця драматургічных вобразаў; 5) складнікі аўтарскай мастацкай канцэпцыі ў выяўленні сутнасці гістарычных постацей і падзей. Гэтыя паказчыкі мастацкага свету твора сведчаць пра наступнае. Адлюстраванне аб’ектыўных фактаў і падзей паўстання пад кіраўніцтвам К. Каліноўскага ў іх гістарычнай дакладнасці (дакументальнасць мастацкага тэксту) драматург спалучае з карцінамі чалавечых узаемаадносін, улічваючы матывацыю міжасабовых і грамадзянскіх учынкаў, іх сутнасць і выніковасць. Такая мастацкая рэканструкцыя гістарычных падзей і характараў у іх вымагала рассоўвання межаў гістарычнай прасторы, даступнай для аўтара на момант стварэння трагедыі, і суб’ектыўнага напаўнення яе сэнсам гіпатэтычнай праўды пра чалавечы характар у гістарычных абставінах.

Słowa kluczowe:

мастацкі свет п’есы,трагедыя Кастусь Каліноўскі. Смерць і неўміручасць,мастацкая версія гістарычных фактаў,час і месца падзей,падзеі і факты,гістарычныя постаці,ідэйная пазіцыя герояў п’есы,складнікі аўтарскай мастацкай канцэпцыі

Bibliografia

Gerasìmčyk Vasil. 2018. Kanstancìn Kalìnoǔskì: asoba ì legenda. Grodna [Герасімчык Васіль. 2018. Канстанцін Каліноўскі: асоба і легенда. Гродна].

Kavalëǔ Sârgej. 2014. Mastackaâ ìntèrprètacyâ vobraza Kastusâ Kalìnoǔskaga ǔ belaruskaj dramaturgìì ХХ–ХХІ stst. “Studia Białorutenistyczne” nr 8: 117–123 [Кавалёў Сяргей. 2014. Мастацкая інтэрпрэтацыя вобраза Кастуся Каліноўскага ў беларускай драматургіі ХХ–ХХІ стст. “Studia Białorutenistyczne” № 8: 117–123 ].

Graf Mih ail Muravʹev-Vilenksij (iz vospominanij i dokumentov) [Граф Михаил МуравьевВиленский (из воспоминаний и документов)] [online] https://zapad rus.su/bibli/arhbib/1186-graf-mikhail-muravev-vilenskij-iz-vospominanij-i-dok umentov.html [доступ: 18.03.2022].

Kalìnoǔskì Kastusʹ. 1999. Za našuû volʹnascʹ. Tvory, dakumenty. Mìnsk: Belaruskì knìgazbor [Каліноўскі Кастусь. 1999. За нашую вольнасць. Творы, дакументы. Мінск: Беларускі кнігазбор].

Karatkevìč Uladzìmìr. 2015. Zbor tvoraǔ u 25 t. T. 11. Mìnsk: Mastackaâ lìtaratura [Караткевіч Уладзімір. 2015. Збор твораў у 25 т. Т. 11. Мінск: Мастацкая літа ратура].

Kìsâlëǔ Genadzʹ. 1966. Z dumaj pra Belarusʹ. Mìnsk: Belarusʹ [Кісялёў Генадзь. 1966. З думай пра Беларусь. Мінск: Беларусь].

Ragojša Usevalad. 2008. Staražytnyâ runy ǔ mastackìm svetaǔsprymannì Uladzìmìra Karatkevìča. U: Falʹklarystyčnyâ dasledavannì: Kantèkst. Typalogìâ. Suvâzì: zbornìk artykulaǔ. Mìnsk: Bestprynt [Рагойша Усевалад. 2008. Старажытныя руны ў мастацкім светаўспрыманні Уладзіміра Караткевіча. У: Фалькларыстычныя даследаванні: Кантэкст. Тыпалогія. Сувязі: зборнік артыкулаў. Мінск: Бестпрынт].

Ratč Vasilij. 1867. Svedeniâ o polʹskom mâteže 1863 goda v Severo-Zapadnoj Rossii. T. 1. Vilʹna [Ратч Василий. 1867. Сведения о польском мятеже 1863 года в СевероЗападной России. Т. 1. Вильна].

Sledča-sudovaâ sprava Kastusâ Kalìnoǔskaga. Uklad. Z. Kuzmenka. Mìnsk 2014 [Следчасудовая справа Кастуся Каліноўскага. Уклад. З. Кузменка. Мінск 2014].

Tarnowski Stanisław. 1896. Przedmowa wydawców. W: Pamiątniki hr. Michała Mikołaewicza Murawiewa (Wieszatiela). Kraków: Spółka Wydawnicza Polska.