Oryginalny artykuł naukowy
Acta Albaruthenica

Wyróżniki dawnego męskiego stroju bielsko-hajnowskiego zwerbalizowane w dwóch etnograficznych opracowaniach popularnonaukowych

2023, Tom 23


Data publikacji

16.02.2024

Data otrzymania

20.06.2023

Data akceptacji

15.07.2023

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji


Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo, językoznawstwo

Język publikacji

białoruski

Pliki do pobrania

PDF 264 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:177

Liczba pobrań:105

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0


Abstrakt

Tradycyjny ubiór ludowy to istotny element kultury regionalnej i spuścizny narodowej. Dla rodzimego dziedzictwa materialnego ważne są te ludowe artefakty, które dokumentują pozytywnie nacechowane interakcje i interferencje kulturowe utrwalone również poprzez język i w języku. Do grupy takich tradycyjnych desygnatów należy z pewnością, godny uwagi także współcześnie, mało znany, archaiczny, skromny, ale elegancki, powstały pod wpływem białoruskim, jeden z najciekawszych męskich północnokresowych ubiorów – strój bielsko-hajnowski. Celem rozważań jest zatem próba lingwokulturologicznej rekonstrukcji dawnej męskiej odzieży noszonej we wsiach okolic Bielska Podlaskiego i Hajnówki, zwerbalizowanej w dwóch etnograficznych opracowaniach popularnonaukowych autorstwa Elżbiety Piskorz-Branekovej i Jarosława Górskiego. Na podstawie utrwalonych w nich „danych językowych” wkomponowanych w pełne językowych detali / językowych szczegółów opisy udało się odtworzyć specyfikę noszonego dawniej męskiego stroju bielsko-hajnowskiego współtworzonego przez: 1) różne nakrycia głowy, jak: kapelusze ze słomy, czapki maciejówki, czapki baranie; 2) różne typy spodni, jak: spodnie z samodziałów, spodnie o kroju miejskim, bryczesy; 3) różne okrycia wierzchnie, jak: płócienne koszule o kroju przyramkowym, burki, letniki, kożuchy, żupnice; 4) różne rodzaje obuwia, jak: łapcie, walanki, buty z cholewami, trzewiki; 5) owijające stopy onuce; 6) różne dodatki, jak: krajki, prostokątne paski skórzane; 7) haftowane ornamenty dekoracyjne.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Bazielich Barbara. 2000. Odzież i strój ludowy w Polsce. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.

Gawor Stanisław. b. r. Strój ludowy w Polsce. Warszawa: Fundacja Kultury Wsi.

Glapa Adam. 1960. Ubiór chłopski (497–507). W: Kultura ludowa Wielkopolski t. 1. Red. J. Burszta. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Górski Jarosław. 2013. Bielszczanka. Warszawa: De Agostini Polska Sp. z o. o.

Karwicka Teresa. 1995. Ubiory ludowe w Polsce. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.

Manugiewicz Jan. 1955. Polskie stroje ludowe. Łódź: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.

Pabisowa Iryda. 2019. Zamiast wstępu (13–20). W: K. Węgorowska. Od Gorgony do Kolberga. Rzecz lit(h)olingwistyczno-kulturologiczna o koralach / koralowcach w polszczyźnie. Zielona Góra: O􀏐icyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Piskorz-Branekova Elżbieta. 2006. Polskie stroje ludowe cz. 1. Warszawa: Sport i Turystyka – MUZA SA.

Piskorz-Branekova Elżbieta. 2007. Polskie stroje ludowe cz. 2. Warszawa: Sport i Turystyka – MUZA SA.

Podobne publikacje