Wyróżniki dawnego męskiego stroju bielsko-hajnowskiego zwerbalizowane w dwóch etnograficznych opracowaniach popularnonaukowych
2023, Tom 23
Data publikacji
Data otrzymania
Data akceptacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 264 KB
Liczba wyświetleń:177
Liczba pobrań:105
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
Tradycyjny ubiór ludowy to istotny element kultury regionalnej i spuścizny narodowej. Dla rodzimego dziedzictwa materialnego ważne są te ludowe artefakty, które dokumentują pozytywnie nacechowane interakcje i interferencje kulturowe utrwalone również poprzez język i w języku. Do grupy takich tradycyjnych desygnatów należy z pewnością, godny uwagi także współcześnie, mało znany, archaiczny, skromny, ale elegancki, powstały pod wpływem białoruskim, jeden z najciekawszych męskich północnokresowych ubiorów – strój bielsko-hajnowski. Celem rozważań jest zatem próba lingwokulturologicznej rekonstrukcji dawnej męskiej odzieży noszonej we wsiach okolic Bielska Podlaskiego i Hajnówki, zwerbalizowanej w dwóch etnograficznych opracowaniach popularnonaukowych autorstwa Elżbiety Piskorz-Branekovej i Jarosława Górskiego. Na podstawie utrwalonych w nich „danych językowych” wkomponowanych w pełne językowych detali / językowych szczegółów opisy udało się odtworzyć specyfikę noszonego dawniej męskiego stroju bielsko-hajnowskiego współtworzonego przez: 1) różne nakrycia głowy, jak: kapelusze ze słomy, czapki maciejówki, czapki baranie; 2) różne typy spodni, jak: spodnie z samodziałów, spodnie o kroju miejskim, bryczesy; 3) różne okrycia wierzchnie, jak: płócienne koszule o kroju przyramkowym, burki, letniki, kożuchy, żupnice; 4) różne rodzaje obuwia, jak: łapcie, walanki, buty z cholewami, trzewiki; 5) owijające stopy onuce; 6) różne dodatki, jak: krajki, prostokątne paski skórzane; 7) haftowane ornamenty dekoracyjne.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Bazielich Barbara. 2000. Odzież i strój ludowy w Polsce. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.
Gawor Stanisław. b. r. Strój ludowy w Polsce. Warszawa: Fundacja Kultury Wsi.
Glapa Adam. 1960. Ubiór chłopski (497–507). W: Kultura ludowa Wielkopolski t. 1. Red. J. Burszta. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
Górski Jarosław. 2013. Bielszczanka. Warszawa: De Agostini Polska Sp. z o. o.
Karwicka Teresa. 1995. Ubiory ludowe w Polsce. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.
Manugiewicz Jan. 1955. Polskie stroje ludowe. Łódź: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.
Pabisowa Iryda. 2019. Zamiast wstępu (13–20). W: K. Węgorowska. Od Gorgony do Kolberga. Rzecz lit(h)olingwistyczno-kulturologiczna o koralach / koralowcach w polszczyźnie. Zielona Góra: Oicyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Piskorz-Branekova Elżbieta. 2006. Polskie stroje ludowe cz. 1. Warszawa: Sport i Turystyka – MUZA SA.
Piskorz-Branekova Elżbieta. 2007. Polskie stroje ludowe cz. 2. Warszawa: Sport i Turystyka – MUZA SA.
Inne artykuły z tego numeru
- Латвіяміжваенны часбеларуская меншасцькультуратэатр
Беларускі тэатр у міжваеннай Латвіі
Jerzy Grzybowski
- dialektologiadialekty białoruskiedialekty rosyjskiejęzykowe pogranicze białorusko-rosyjskiegwary przejścioweideologia
Granice zasięgu gwar białoruskich w świetle badań lingwistów. Część I: pogranicze białorusko-rosyjskie
Mirosław Jankowiak
- беларуская літаратурная мовавытокірэпрэсііасіміляцыяпратэстысловатворчасцьэксперыменты
Лёс беларускай літаратурнай мовы на працягу паўстагоддзя
Arnold McMillin

