Oryginalny artykuł naukowy
Acta Albaruthenica

Актуалізацыя тэкстаў жаночай паэзіі міжваеннага перыяду і мадэляванне канона беларускай літаратуры

2024, Tom 24

Aksana Danilchyk

0000-0002-1561-588X

DOI

10.31338/2720-698Xaa.24.3

Data publikacji

13.02.2025

Data otrzymania

18.04.2024

Data akceptacji

18.08.2024

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY-NC-ND 3.0 PL

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo, językoznawstwo

Język publikacji

białoruski

Pliki do pobrania

PDF 293 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:240

Liczba pobrań:110

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

У артыкуле разглядаецца праблема мадэлявання рэтраспектыўнага літаратурнага канона беларускай літаратуры ХХ ст. праз выдавецкія стратэгіі, скіраваныя на актуалізацыю творчасці беларускіх паэтак міжваеннага перыяду на прыкладзе выдання кніг выбраных твораў Зінаіды Бандарынай, Наталлі Вішнеўскай і Яўгеніі Пфляўмбаўм выдавецкай жаночай ініцыятывай “Пфляўмбаўм”. Актуальнасць тэмы абумоўлена неабходнасцю асэнсавання тэарэтычнай праблемы фарміравання літаратурнага канона з улікам гендарнага балансу, пераадолення дыскантынуітэту ў гістарыяграфіі беларускай жаночай паэзіі. Мэтай даследавання з’яўляецца канцэптуалізацыя творчасці згаданых аўтарак у культурна-эстэтычным і сацыяльна-ідэалагічным кантэкстах мінулага стагоддзя, абгрунтаванне неабходнасці яе ўключэння ў інстытуцыйны канон.

Słowa kluczowe:

выдавецкая стратэгія,літаратурны канон,актуалізацыя творчасці,беларуская паэзія,Зінаіда Бандарына,Яўгенія Пфляўмбаўм,Наталля Вішнеўская

Bibliografia

Bahdanovič Iryna. 2001. Avanhard i tradycyja: Bel. paèzija na xvali nac. adradžènnja. Minsk:Belaruskaja navuka [Багдановіч Ірына. 2001. Авангард і традыцыя: Бел. паэзіяна хвалі нац. адраджэння. Мінск: Беларуская навука].

Bajkoŭ Mikola. 1926. Z. Bandaryna, N. Višneŭskaja, J. Pflaŭmbaŭm. Vieršy. Vydan′ne CB Maladnjaka. “Maladniak” № 3: 149–150 [Байкоў Мікола. 1926. З. Бандарына, Н. Вішнеўская, Я. Пфляўмбаўм. Вершы. Выданьне ЦБ Маладняка. “Маладняк” № 3: 149–150].

Bandaryna Zinaida. 2023. Da novaha zaŭtra. Minsk: Al′fa-kniha [Бандарына Зінаіда. 2023. Да новага заўтра. Мінск: Альфа-кніга].

Bertolio Johnny L. 2022. Controcanone: letteratura delle donne dimenticate dalla storia. Torino: Loescher Editore.

Daniĺčyk Aksana. 2011. Zbornik Z. Bandarynaj VESNACVET jak ljustèrka žanočaj paèzii 20–30-x hh. XX st. U: Pra čas “Uzvyšša”: Matèryjaly Uzvyšaŭskix čytannjaŭ (Minsk. 2008–2010). Vyp. 3. Rèd. Hanna Zapartyka. Minsk: RIVŠ [Данільчык Аксана. 2011. Зборнік З. Бандарынай ВЕСНАЦВЕТ як люстэрка жаночай паэзіі 20–30-х гг. ХХ ст. У: Пра час “Узвышша”: Матэрыялы Узвышаўскіх чытанняў (Мінск. 2008–2010). Вып. 3. Рэд. Ганна Запартыка. Мінск: РІВШ].

Daniĺčyk Aksana. 2016. Estetyka paezii J. Pflaŭmbaŭm 1920–1930-ch hadoŭ. U: Mankevič Alena (red.). Bielaruskaja litaratura ŭ kuĺturnaj prastory sučasnaha hramadstva: materyjaly Mižnarodnaj navukovaj kanfierencyi da 120-hoddzia z dnia naradžennja Kandrata Krapivy (Minsk, 3–4 sakavika 2016 h.). Minsk: Prava i ekanomika [Данільчык Аксана. 2016.

Daniĺčyk Aksana. 2020. “Asabistaja sprava” Zinaidy Bandarynaj i inšyja matèryjaly da bijahrafii paètki. “Maladosc′” № 1: 63–73 [Данільчык Аксана. 2020. “Асабістая справа” Зінаіды Бандарынай і іншыя матэрыялы да біяграфіі паэткі. “Маладосць” № 1: 63–73].

Daniĺčyk Aksana. 2021. Try paètki, try lësy: Zinaida Bandaryna, Natallja Višneŭskaja, Jaŭhenija Pfljaŭmbaŭm u kantèksce historyi belaruskaj litaratury XX st. “Maladosc′” № 4: 108–112 [Данільчык Аксана. 2021. Тры паэткі, тры лёсы: Зінаіда Бандарына, Наталля Вішнеўская, Яўгенія Пфляўмбаўм у кантэксце гісторыі беларускай літаратуры ХХ ст. “Маладосць” № 4: 108–112].

Dubavec Sjarhej. 1992. Try paèzii. U: Dubavec Sjarhej. Praktykavanni. Minsk: Mastackaja litaratura [Дубавец Сяргей. 1992. Тры паэзіі. У: Дубавец Сяргей. Практыкаванні. Мінск: Мастацкая літаратура.

Dubavec Sjarhej. 1998. Ružovy tuman. Razdzel z historyi tatalitaryzmu. “Litaratura i Mastactva” № 2 (9 studzenja): 5 [Дубавец Сяргей. 1998. Ружовы туман. Раздзел з гісторыі таталітарызму. “Літаратура і Мастацтва” № 2 (9 студзеня): 5].

Dubin Boris. 2010. Klassika, posle i râdom: Sociologičeskie očerki o literature i kulʹture. Moskva: Novoe literaturnoe obozrenie [Дубин Борис. 2010. Классика, после и рядом: Социологические очерки о литературе и культуре. Москва: Новое литературное обозрение].

Dvorkina Julija. 1931. Zina Bandaryna. VESNACVET. “Maladnjak” № 9: 198–200 [Дворкіна Юлія. 1931. Зіна Бандарына. ВЕСНАЦВЕТ. “Маладняк” № 9: 198–200].

Halubok Èduard. 1931. Zina Bandaryna – Vesnacvet. “Uzvyšša” № 8: 113–115 [Галубок Эдуард. 1931. Зіна Бандарына – Веснацвет. “Узвышша” № 8: 113–115].

Haradnicki Jaŭhen. 2022. Belaruskaja litaratura druhoj palovy XX st. (aŭtary, žanry, styli). Minsk: Belaruskaja navuka [Гарадніцкі Яўген. 2022. Беларуская літаратура другой паловы ХХ ст. (аўтары, жанры, стылі). Мінск: Беларуская навука].

Harècki Maksim. 1984. Maladnjak za pjac′ hadoŭ. 1923–1928. U: Maksim Harècki: Uspaminy, artykuly, dakumenty. Rèd. Arsen′ Lis, Ivan Salamevič. Minsk: Mastackaja litaratura [Гарэцкі Максім. 1984. Маладняк за пяць гадоў. 1923–1928. У: Максім Гарэцкі: Успаміны, артыкулы, дакументы. Рэд. Арсень Ліс, Іван Саламевіч. Мінск: Мастацкая літаратура].

Jаŭhienija Pfliaŭmbaŭm. Žycciovy i tvorčy šliach Jаŭhienii Pfliaŭmbaŭm: da 115-hoddzia z dnia naradžennia (1 listapada 1908 – 13 studzienia 1996) [online] https://nlb.by/by/infarmatsyynyya-resursy/elektronnyya-infarmatsyynyya-resursy/resursy-natsyyanalnay-bibliyateki-belarusi/virtualnyya-praekty-vysta-ki-i-kalektsyi/virtualnyya-praekty-bibliyateki/virtual/na-khvali-chasu-u-plyni-zhytstsya/common/429912/ [dostup: 15.03.2024] [Яўгенія Пфляўмбаўм. Жыццёвы і творчы шлях Яўгеніі Пфляўмбаўм: да 115-годдзя з дня нараджэння (1 лістапада 1908 – 13 студзеня 1996).

Kisjalëva Lija. 2017. Stratèhii dasledavannja litaraturnaha kanona. U: Tèoryja litaratury ŭ dyjalohu eŭrapejskix kul′tur. Minsk: Belaruskaja navuka [Кісялёва Лія. 2017. Стратэгіі даследавання літаратурнага канона. У: Тэорыя літаратуры ў дыялогу еўрапейскіх культур. Мінск: Беларуская навука].

Koler Hun-Bryt. 2021. Aktual′nyja prablemy tèoryi i historyi litaraturnaj kananizacyi. U: Koler Hun-Bryt. Vybranyja pracy pa belaruskim litaraturaznaŭstve. Rèd. Pavel Na vumenka. Minsk: BDU [Колер Гун-Брыт. 2021. Актуальныя праблемы тэорыі і гісторыі літаратурнай кананізацыі. У: Колер Гун-Брыт. Выбраныя працы па беларускім літаратуразнаўстве. Рэд. Павел Навуменка. Мінск: БДУ].

Lorelli Maggie S. 2022. Controcanone: la letteratura delle donne dimenticate dalla storia: intervista a Johnny L. Bertolio. [online] https://www.mediterraneaonline.eu/controcanone-la-letteratura-delle-donne-dimenticate/ [доступ: 27.04.2023].

Maksimovič Valeryj. 2002. Šypšynavy kraj: Staronki belarus. lit. 20–30-x hh. XX st.: Dapam. dlja nastaŭnikaŭ. Minsk: UP “IVC Minfina” [Максімовіч Валерый. 2002. Шыпшынавы край: Старонкі беларус. літ. 20–30-х гг. ХХ ст.: Дапам. для настаўнікаў. Мінск: УП “ІВЦ Мінфіна”].

Mandelštam Nadežda. 2013. Moj muž – Osip Mandelštam. Moskva: AST [Мандельштам Надежда. 2013. Мой муж – Осип Мандельштам. Москва: АСТ].

Mušynski Mixas′. 1990. I ničoha aproč praŭdy: Jakoj byc′ HISTORYI BELARUSKAJ LITARATURY?. Minsk: Navuka i tèxnika [Мушынскі Міхась. 1990. І нічога апроч праўды: Якой быць ГІСТОРЫІ БЕЛАРУСКАЙ ЛІТАРАТУРЫ?”. Мінск: Навука і тэхніка].

Paljašuk Ja. 1926. Z. Bandaryna, N. Višneŭskaja, Ja. Pfljaŭmbaŭm. VERŠY. Vydan′ne CB Maladnjaka. 1926. Star. 46. “Saveckaja Belarus′” № 70 (28 sakavika): 6 [Паляшук Я. 1926. З. Бандарына, Н. Вішнеўская, Я. Пфляўмбаўм. ВЕРШЫ. Выданьне ЦБ Маладняка. 1926. Стар. 46. “Савецкая Беларусь” № 70 (28 сакавіка): 6].

Pfljaŭmbaŭm Jaŭhenija. 2023. Sonca. Minsk: Al′fa-kniha [Пфляўмбаўм Яўгенія. 2023. Сонца. Мінск: Альфа-кніга].

Spinazzè Sabrina. 2001. Donne e attività artistica durante il Ventennio. W: Red. Sabrina Spinazzè, Laura Iamurri. L’arte delle donne nell’Italia del Novecento. Milano: Booklet. Šmatkova Iryna. 2023. Belaruskaja žanočaja paèzija XX stahoddzja. Minsk: BDU [Шматкова Ірына. 2023. Беларуская жаночая паэзія ХХ стагоддзя. Мінск: БДУ].

Šuškievič Stanislaŭ. 1978. Liejtenant Zina. U: Šuškievič Stanislaŭ. Vybranyja tvory ŭ dvuch tamach. T. 2: Apaviadanni, narysy, uspaminy, krytyčnyja eciudy. Minsk: Bielaruś [Шушкевіч Станіслаў. 1978. Лейтэнант Зіна. У: Шушкевіч Станіслаў. Выбраныя творы ў двух тамах. Т. 2: Апавяданні, нарысы, успаміны, крытычныя эцюды. Мінск: Беларусь].

Višneŭskaja Natallja. 2023. Neba mnahavokae. Minsk: Al′fa-kniha [Вішнеўская Наталля. 2023. Неба мнагавокае. Мінск: Альфа-кніга].

Podobne publikacje