Original research article
Acta Albaruthenica

Ідэя беларускага ўніянізму ў творчасці Казіміра Сваяка

2021, Том 21

Mariusz Kaliciński

0000-0001-6417-2424

University of Warsaw, Department of Belarusian and Ruthenian Studies

DOI

10.32612/uw.18988091.2021.21.pp.279–289

Submission date

15.11.2021

Acceptance date

08.12.2021

Publishing model

open access

License type

CC BY-NC-ND 3.0 PL

Field

Humanities

Discipline

culture and religion studies, history

Language of publication

Belarusian

Downloads

PDF 247 KB

Article

Number of views:38

Number of downloads:21

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

Праблема канфесійнага падзелу беларускіх хрысціян на каталікоў і праваслаўных з'яўлялася прадметам разваг шматлікіх дзеячаў беларускага нацыянальнага руху пачатку ХХ ст. Адным з іх быў рымска-каталіцкі святар і літаратар Казімір Сваяк (Канстанцін Стаповіч), які ў сваёй творчасці звяртаў асаблівую ўвагу на гэтую тэму. У артыкуле прадстаўлена канцэпцыя рэлігійнай уніі на Беларусі, сфармаваная К. Сваяком, на аснове прааналізаваных публіцыстычных і паэтычных тэкстаў. Аўтар уключыў у свой канцэпт беларускай нацыянальнай ідэалогіі праект адной хрысціянскай веры паводле веравучэння пад уладай Папскага Трону, якая ахоплівае дзве розныя літургічныя традыцыі: заходнюю (рымскую) і ўсходнюю (грэцкую). К. Сваяк хоча давесці, што гістарычнай місіяй беларускай нацыі з'яўляецца аб'яднанне каталіцтва і праваслаўя, а гэта прывядзе да атрымання незалежнасці Беларуссю і да прымірэння з суседнімі дзяржавамі. Падабенства беларус-кага ўніянізму да ідэй месіянізму ХІХ ст. стварае прастору для далейшых параўнальных даследаванняў.

Keywords:

беларуская нацыянальная ідэя,рэлігійная унія,каталіцтва,праваслаўе,Казімір Сваяк

Bibliography

Bagdanovìč Ìryna. 2010. Dva paklìkannì: Kazìmìr Svaâk – svâtar ì paèt. Da 120-goddzâ z dnâ naradžènnâ. “Naša vera” № 1: 20–23 [Багдановіч Ірына. 2010. Два пакліканні: Казімір Сваяк – святар і паэт. Да 120-годдзя з дня нараджэння. “Наша вера” № 1: 20–23].

Luckevìč Anton. 1926. Mìtrapalìt Šèptyckì i belaruskì ruh. “Bogoslovìâ” t. IV, kn. 1–2: 45–48 [Луцкевіч Антон. 1926. Мітрапаліт Шэптыцкі i беларускі рух. “Богословія” т. IV, кн. 1–2: 45–48].

Marozava Svâtlana. 2002. Berascejskaâ carkoǔnaâ unìâ 1596 g. u belaruskaj gìstaryâgrafìì. Grodna: GRDU [Марозава Святлана. 2002. Берасцейская царкоўная унія 1596 г. у беларускай гістарыяграфіі. Гродна: ГРДУ].

Mâškova Natallâ. Prablema unìì ǔ publìcystycy Kazìmìra Svaâka: “Krynìca” / “Belaruskaâ Krynìca” (1919–1925). U: Evropa: novoe sosedstvo. Materialy Meždunar. nauč. konf., Vilʹnûs, 17–18maâ 2008 g. Vilʹnûs: EGU [Мяшкова Наталля. Праблема уніі ў публіцыстыцы Казіміра Сваяка: “Крыніца” / “Беларуская Крыніца” (1919–1925). У: Европа: новое соседство. Материалы Междунар. науч. конф., Вильнюс, 17–18 мая 2008 г. Вйльнюс: ЕГУ].

Stankevìč Adam. 2008. Z Bogam da Belarusì: Zbor tvoraǔ. Vìlʹnâ: Ìnstytut belarusìstykì [Станкевіч Адам. 2008. З Богам да Беларусі: Збор твораў. Вільня: Інстытут беларусістыкі]. Svaâk Kazìmìr. 2010. Vybranyâ tvory. Mìnsk: Knìgazbor [Сваяк Казімір. 2010. Выбраныя творы. Мінск: Кнігазбор].

Traczuk Jerzy. 1997. Religijno-filozoficzna i patriotyczna liryka Kazimira Swajaka. „Acta Polono-Ruthenica” nr 2: 247–254.