Original research article
Acta Albaruthenica

Марфаналагічныя ўласцівасці суфікса "-ец" пры адсубстантыўным словаўтварэнні назоўнікаў у беларускай мове

2021, Том 21

Valery Varanovich

0000-0002-4288-9560

Yanka Kupala State University of Grodno, Department of Belarusian Philology

DOI

10.32612/uw.18988091.2021.21.pp.249–261

Submission date

10.11.2021

Acceptance date

25.11.2021

Publishing model

open access

License type

CC BY-NC-ND 3.0 PL

Field

Humanities

Discipline

linguistics

Language of publication

Belarusian

Downloads

PDF 285 KB

Article

Number of views:54

Number of downloads:37

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

У артыкуле даецца блізкі да вычарпальнага набор марфаналагічных працэсаў, якімі суправаджаецца ўтварэнне ў беларускай мове назоўнікаў ад іншых назоўнікаў з дапамогай суфікса "-ец". Паказваюцца практычна ўсе магчымыя чаргаванні фанем, адзначаюцца фіналі ўтваральных асноў, якія найчасцей падпадаюць адсячэнню, даецца пералік інтэрфіксаў як фрагментаў у структуры вытворнага слова, якія, займаючы прамежкавае становішча паміж утваральнай асновай і суфіксальнай марфемай, спрыяюць аптымальнай спалучальнасці апошніх; прыводзяцца нешматлікія выпадкі накладання морфаў. Разам з тым у працэсе словаўтваральнага аналізу для шэрагу назоўнікаў з суфіксам "-ец" прапануюцца больш сістэмна ўгрунтаваныя (альбо нават проста карэктныя) версіі іх дэрывацыйнай структуры ў параўнанні з тымі, што адлюстраваны ў словаўтваральных слоўніках. Апрача таго, абгрунтоўваецца здольнасць некаторых інтэрфіксаў, апрача выканання сваёй асноўнай функцыі ў словаўтваральным працэсе, спрыяць лепшай распазнавальнасці дэрыватаў як прадстаўнікоў пэўных семантычных класаў слоў.

Keywords:

марфаналогія,назоўнік,чаргаванне фанем,інтэрфікс,накладанне морфаў,скарачэнне ўтваральнай асновы

Bibliography

Bardovìč Anatolʹ, Krutalevìč Mìhaìl, Lukašanec Alâksandr. 2000. Slovaǔtvaralʹny sloǔnìk belaruskaj movy. Mìnsk: Belaruskaâ navuka [Бардовіч Анатоль, Круталевіч Міхаіл, Лукашанец Аляксандр. 2000. Словаўтваральны слоўнік беларускай мовы. Мінск: Беларуская навука].

Bykaǔ Vasìlʹ. 2014. Maladyâ gady: Aǔtabìâgrafìčnyâ dyâlogì z Alesem Adamovìčam. U: Poǔny zbor tvoraǔ u 14 tamah. Mìnsk: Knìgazbor [Быкаў Васіль. 2014. Маладыя гады: Аўтабіяграфічныя дыялогі з Алесем Адамовічам. У: Поўны збор твораў у 14 тамах. Мінск: Кнігазбор].

Russkaâ grammatika v 2 tomah. 1980. Gl. red. N. Švedova. Moskva: Nauka [Русская грамматика в 2 томах. 1980. Гл. ред. Н. Шведова. Москва: Наука].

Tihonov Aleksandr. 1985. Slovoobrazovatelʹnyj slovarʹ russkogo âzyka v 2 tomah. Moskva: Russkij âzyk [Тихонов Александр. 1985. Словообразовательный словарь русского языка в 2 томах. Москва: Русский язык].

Uluhanov Igorʹ. 1977. Slovoobrazovatelʹnaâ semantika v russkom âzyke i principy ee opisaniâ. Moskva: Nauka [Улуханов Игорь. 1977. Словообразовательная семантика в русском языке и принципы ее описания. Москва: Наука].

Zemskaâ Elena. 1964. Interfiksaciâ v sovremennom russkom slovoobrazovanii. V: Razvitie grammatiki i leksiki sovremennogo russkogo âzyka. Moskva: Nauka [Земская Елена. 1964. Интерфиксация в современном русском словообразовании. В: Развитие грамматики и лексики современного русского языка. Москва: Наука].

Zemskaâ Elena. 2007. Slovoobrazovanie kak deâtelʹnostʹ. Izd. 3-e. Moskva: LKI [Земская Елена. 2007. Словообразование как деятельность. Изд. 3-е. Москва: ЛКИ].