Oryginalny artykuł naukowy
Acta Albaruthenica

Odbicie białorusko-polskich związków językowych i kulturowych w białoruskich tekstach antroponimicznych XIX wieku

2020, Tom 20

Iryna Gaponenko

DOI

10.32612/uw.18988091.2020.20.pp.145–157

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY-NC 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

językoznawstwo

Język publikacji

białoruski

Pliki do pobrania

PDF 266 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:47

Liczba pobrań:27

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

W artykule scharakteryzowano pojęcie tekstu antroponimicznego, określono jego części składowe i specyfikę funkcjonalną, a także typologię tekstów pisanych charakteryzujących się regularną obecnością nazw osobowych. Przeprowadzono kompleksową analizę części antroponimicznej i apelatywnej reprezentatywnego autentycznego dokumentu z XIX wieku (Алфавитный список землевладѣльцамъ w publikacji Опытъ описанія Могилевской губерніи, 1884 r.). Ujawnione zostały fakty, które pozwalają prześledzić specyfikę polsko-białoruskiej międzyjęzykowej interakcji w dziedzinie antroponimii. Na podstawie danych analitycznych sformułowano wnioski dotyczące treści informacyjnej zawartej w nominatywnych i predykatywnych częściach tekstu antroponimicznego, określono sposoby wykorzystania tego typu informacji językowo-historycznej.

Słowa kluczowe:

tekst antroponimiczny,nominacje antroponimiczne,predykatywna część tekstu,narodowa i społeczna forma antroponimów,polskie wpływy antroponimiczne

Bibliografia

Akimova Èlʹvira. 2016. Lingvistika teksta v sinhronii i diahronii. “Vesti Volgogradskogo gosudarstvennogo universiteta”. Seriâ 2. Âzykoznanie. T. 15, № 2: 7–16 [Акимова Эльвира. 2016. Лингвистика текста в синхронии и диахронии. “Вести Волгоградского государственного университета”. Серия 2. Языкознание. Т. 15, № 2: 7–16. [online] https://cyberlenin ka.ru/article/n/lingvistika-teksta-v-diahronii-i-sinhronii/viewer (доступ: 28.09.2019)].

Berezovič Elena. 1995. Toponimičeskoe prostranstvo kak tekst. V: Ežegodnik Naučnoissledovatel ʹskogo instituta russkoj kulʹtury. 1994. Ekaterinburg: UrGU [Березович Елена. 1995. Топонимическое пространство как текст. В: Ежегодник Научно-исследовательского института русской культуры. 1994. Екатеринбург: УрГУ].

Bìč Mìhasʹ. 1993. Belaruskae adradžènne ХІХ – pačatku ХХ stagoddzâ. Gìstaryčnyâ asablìvascì, uzaemaadnosìny z ìnšymì narodamì (ХІ Mìžnarodny z`ezd slavìstaǔ. Daklady). Mìnsk [Біч Міхась. 1993. Беларускае адраджэнне ў ХІХ – пачатку ХХ стагоддзя. Гістарычныя асаблівасці, узаемаадносіны з іншымі народамі (ХІ Міжнародны з’езд славістаў. Даклады). Мінск].

Cieślikowa Аleksandra, Malec Maria. 1999. Kryteria włączania nazwisk z ziem pogranicznych do apracowania Antroponimii Polski XVI do XVIII wieku. “Studia Slawistyczne” 1. Nazewnictwo na pograniczach etniczno-językowych. Red. Zofiа Abramowicz, Leonardа Dacewicz. Białystok: 68–74.

Galʹperin Ilʹâ. 1981. Tekst kak obʺektlingvističeskogo issledovaniâ. Moskva: Nauka [Гальперин Илья. 1981. Текст как объект лингвистического исследования. Моск-ва: Наука].

Gaponenka Ìryna. 2018. Belaruskìâ prozvìščy zpolʹskamoǔnymì asnovamì. U: Języki ruskie w rozwoju historycznym i kontaktach z polszczyzną. Red. Liliа Citko. Białystok: Wydawnictwo Prymat [Гапоненка Ірына. 2018. Беларускія прозвішчы з польскамоўнымі асновамі. У: Języki ruskie w rozwoju historycznymi kontaktach z polszczyzną. Red. Liliа Citko. Białystok: Wydawnictwo Prymat].

Parzulova Mariâna. 2005. Antroponìmnij tekst âk džerelomovnoï ta ìstoričnoï ìnformacìï. “Problemi slov`ânoznavstva”. Lʹvov, Lʹvovsk. Nac.un-t im. Ì. Franka, vip. 55: 134–142 [Парзулова Марияна. 2005. Антропонімний текст як джерело мовноï та історичноï інформаціï. “Проблеми слов’янознавства”. Львов, Львовск. Нац. ун-т им. І. Франка, вип. 55: 134–142].

Podolʹskaâ Natalʹâ. 1988. Slovarʹ russkoj onomastičeskoj terminologii. 2-e izd., pererab. i dop. Otv. red. A. V. Superanskaâ. Moskva: Nauka [Подольская Наталья. 1988. Словарь русской ономастической терминологии. 2-е изд., перераб. и доп. Отв. ред. А. В. Суперанская. Москва: Наука].

Smolʹnikov Sergej. 2014. Tekst kak edinica filologičeskoj interpretacii. V: Sb. statej IV Vserossijskoj naučno-praktičeskoj konferencii s meždunarodnym učastiem (25 ânvarâ 2014 g., g. Kujbyšev). Otv. red. A.A. Kurulënok. Novosibirsk: Izd-vo OOO «Nemo Press» [Смольников Сергей. 2014. Текст как единица филологической интерпретации. В: Сб. статей IV Всероссийской научно-практической конференции с международным участием (25 января 2014 г., г. Куйбышев). Отв. ред. А.А. Курулёнок. Новосибирск: Изд-во ООО «Немо Пресс»].

Urakova Fatima. 2007. Tekst kak obʺekt lingvistiki. “Kulʹturnaâ Žiznʹ U©ga Rossii” 6 (25). 2007: 64–66 [Уракова Фатима. 2007. Текст как объект лингвистики. “Культурная жизнь Юга России”. 6 (25). 2007: 64–66] [online] https://cyberleninka.ru/article/n/tekst-kak-obekt-lingvistiki/viewer [доступ: 17.02.2020].

Ŝetinin Leonid. 1980. Antroponimičeskij tekst kak istočnik istoričeskoj informacii. V: Perspektivy razvitiâ slavânskoj onomastiki: sb. statej. Otv. red. A.B. Superanskaâ i N.V. Podolʹskaâ. Moskva: Nauka [Щетинин Леонид. 1980. Антропонимический текст как источник исторической информации. В: Перспективы развития славянской ономастики: сб. статей. Отв. ред. A.B. Суперанская и Н.В. Подольская. Москва: Наука].

Ŝetinin Leonid. 1996. Istoriâ i imena. Rostov n/D : RVŠ MVD RF [Щетинин Леонид. 1996. История и имена. Ростов н/Д : РВШ МВД РФ].

Valgina Nina. 2002. Teoriâ teksta: učebnoe posobie [online] [Валгина Нина. 2002. Теория текста: учебное пособие [online] http://www.hi-edu.ru/e-books/xbook029/01/part-001.htm#i28 [доступ: 15.05.2020] ].

Vasilʹeva Nataliâ. 2018. Pragmatika i poètika antroponimičeskogo teksta [Васильева Наталия. 2018. Прагматика и поэтика антропонимического текста] [online] https://cyberleninka. ru/article/n/pragmatika-i-poetika-antroponimi cheskogo-teksta/viewer [доступ: 17.02.2020].

Žuraǔski Arkadzʹ. 1982. Dvumoǔe i šmatmoǔe ǔ gistoryi Belarusi. U: Pytanni bilingvizmu i ǔzaemadzeânnâ moǔ. Minsk: Navuka ì tèhnìka [Жураўскi Аркадзь. 1982. Двумоўе i шматмоўе ў гiсторыi Беларусi. У: Пытаннi бiлiнгвiзму i ўзаемадзеяння моў. Мiнск: Навука і тэхніка].