Oryginalny artykuł naukowy
Acta Albaruthenica

Этнічная карціна радзімы ў творчасці Артура Бартэльса

2022, Tom 22

Anatol Trafimchyk

0000-0001-7246-3870

Narodowa Akademia Nauk Białorusi

DOI

10.31338/2720-698Xaa.22.18

Data publikacji

13.02.2023

Data otrzymania

30.08.2022

Data akceptacji

05.10.2022

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY-NC-ND 3.0 PL

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo, językoznawstwo

Język publikacji

białoruski

Pliki do pobrania

PDF 296 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:84

Liczba pobrań:53

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Пісьменнік і мастак Артур Бартэльс (1818–1885) у сваёй творчасці пакінуў дастаткова разважанняў для стварэння карціны яго этнічных поглядаў на радзіму. У якасці роднай дзяржавы ён прызнаваў Польшчу. Але з кантэкстаў вынікае, што мелася на ўвазе Рэч Паспалітая. Нягледзячы на гэта, радзімай А. Бартэльс лічыў Літву (таксама ў гістарычным сэнсе гэтага паняцця). Паэт не меў нацыянальнае свядомасці, аднак адметна, што набліжаўся да яе. Сведчаннем таму – успрыманне як адзінага цэлага Літвы, Белай Русі і Палесся. Гэта прасочваецца ў літаратурнай творчасці. У той жа час у ёй няма аднароднасці ў справе рэцэпцыі А. Бартэльсам этнічна-нацыянальных працэсаў. Большая ступень ліцвінскасці ім выяўляецца ў творах, напісаных хутчэй для сябе (найперш, у паэмах), да таго ж, на радзіме. Выразная польскасць выяўляецца ў вершах (якія выносіліся на публіку), асабліва ў заключны, кракаўскі, перыяд жыцця.

Słowa kluczowe:

pадзіма,этнічны,нацыянальны,Літва,Польшча,рэгіёны,творы

Bibliografia

Bahanovìč Natallâ. 2019. Ìmagalagìčnyâ “štryhì” Artura Bartèlʹsa ŭ veršy Lûboŭ da Ajčyny. “Polymâ” № 5: 124–130 [Бахановіч Наталля. 2019. Імагалагічныя “штрыхі” Артура Бартэльса ў вершы Любоў да Айчыны. “Полымя” № 5: 124–130].

https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2019.04.071

Bartels Artur. [1858]a. Łapigrosze. Szkice obyczajowe. [Paryż]: [Lemercier, Jan Kazimierz Wilczyński].

Bartels Artur. [1858]b. Pan Atanazy Skorupa, czpostenpowy. Szkice obyczajowe. [Paryż]: [Lemercier, Jan Kazimierz Wilczyński].

Bartels Artur. [1858]c. Pan Eugeniusz. Szkice obyczajowe. [Paryż]: [Lemercier, Jan Kazimierz Wilczyński].

Barthels Artur. 1878a. [b. n.]. “Łowiec” № 2: 29.

Barthels Artur. 1878b. Deniskowicze. “Łowiec” № 10: 148–151.

Barthels Artur. 1878c. Kilka słów o Polesiu, Poleszukach i o polowaniu. “Łowiec” № 5: 72–75.

Barthels Artur. 1878d. Książe wojewoda trocki. “Łowiec” № 3: 41–45.

Barthels Artur. 1878e. O niedźwiedziach na Litwie. “ Łowiec” № 9: 138–140.

Barthels Artur. 1878f. O niedźwiedziach na Litwie. “Łowiec” № 10: 153–156.

Barthels Artur. 1878g. O wilkach litewskich i polowaniu na nich. “Łowiec” № 7: 107–108.

Barthels Artur. 1879a. Zimowe łowy na Litwie. “Łowiec” № 1: 5–9.

Barthels Artur. 1879b. Zimowe łowy na Litwie. “Łowiec” № 8: 121–123.

Barthels Artur. 1880a. Polowania letnie i jesienne. “Łowiec” № 7: 104–106.

Barthels Artur. 1880b. Polowania letnie i jesienne. “Łowiec” № 9: 137–138.

Barthels Artur. 1883. Tydzień Poleski. Ustęp z życia myśliwego na Litwie. Kraków: nakładem autora, druk A. Koziańskiego.

Bartels Artur. 1888. Piosnki i satyry. Kraków: Nakładem K. Bartoszewicza, w drukarni A. Koziańskiego.

Eberhardt Piotr. 2004. Polska i jej granice. Z historii polskiej geografii politycznej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Gìstoryâ belaruskaj lìtaratury. XIX – pačatak ХХ st. 1981. Mìnsk: Vyšèjšaâ škola [Гісторыя беларускай літаратуры. ХІХ – пачатак ст. 1981. Мінск: Вышэйшая школа].

Meysztowicz Aleksander. 2011. List otwarty obywatela z Litwy do profesora Zdziechowskiego w sprawie obecności szlachty litewskiej pod pomnikiem imperatorowej Katarzyny. W: W kręgu sporów polsko-litewskich na przełomie XIX i XX wieku: wybór materiałów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Rynkevìč Uladzimir. 2013. Artur Bartèlʹs. Mìnsk: Belaruskì dzâržaŭny ŭnìversìtèt kulʹtury ì mastactvaŭ [Рынкевіч Уладзімір. 2013. Артур Бартэльс. Мінск: Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў].

Tereškovič Pavel. 2004. Ètničeskaâ istoriâ Belarusi XIX – načala XX v.: V kontekste Cen tralʹno-Vostočnoj Evropy. Minsk: BGU [Терешкович Павел. 2004. Этническая история Беларуси XIX – начала XX в.: В контексте Центрально-Восточной Европы. Минск: БГУ].

Trafìmčyk Anatolʹ, Čabatarenka Vìtal’. 2005. Slovy z vôskі Vâlіkіâ Krugavіčy Gancavіckaga raôna (144–156). W: Skarby narodnaj movy. Dyâlêktalagіčny zbornіk. Minsk: Prava i ekanomika: [Трафімчык Анатоль, Чабатарэнка Віталь. 2005. Словы з вёскі Вялікія Круга вічы Ганцавіцкага раёна (144–156). У: Скарбы народнай мовы. Дыялектала гічны зборнік. Мінск: Права і экономіка].

Trafìmčyk Anatolʹ. 2022. “Znam was wszystkie po nazwisku”: tapanìmìâ rodnaga kuta Artura Bartèlʹsa ŭ âgo tvorčascì. “Dzeâsloŭ” № 2: 287–298 [Трафімчык Анатоль. 2022. “Znam was wszystkie po nazwisku”: тапанімія роднага кута Артура Бар тэльса ў яго творчасці. “Дзеяслоў” № 2: 287–298].

Tyszkiewicz Eustachy. 1869. Birże: rzut oka na przeszłość miasta, zamku i ordynacyi. St.-Petersburg: A. H. Kirkor.

Podobne publikacje