Oryginalny artykuł naukowy
Acta Albaruthenica

Задыякальныя луннікі ў Супрасльскім рукапісе

2022, Tom 22

Natallia Slizh

0000-0002-9907-9761

DOI

10.31338/2720-698Xaa.22.17

Data publikacji

13.02.2023

Data otrzymania

30.05.2022

Data akceptacji

05.09.2022

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY-NC-ND 3.0 PL

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo, językoznawstwo

Język publikacji

białoruski

Pliki do pobrania

PDF 350 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:104

Liczba pobrań:56

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Календары Месяца даўно з’яўляюцца прадметам даследавання ў сусветнай гістарыяграфіі. У дадзенай працы звяртаецца ўвага на два задыякальныя луннікі, асаблівасці іх зместу. Яны ўваходзяць у склад Супрасльскага рукапісу, разам з іншымі астралагічнымі тэкстамі. Задыякальны луннік – гэта прагностык, у аснову якога пакладзена становішча Месяца ў знаку задыяку. Асноўная ўвага ў ім надаецца парадам у медычных справах і штодзённым жыцці. Луннікі адносяцца да папулярнай астралагічнай літаратуры, не патрабуюць сур’ёзных спецыяльных ведаў, даступны для разумення не толькі астролагаў. Гэты від крыніц меў распаўсюджанне ў Вавілоне, Старажытнай Грэцыі, Візантыйскай Імперыі, сярэднявечнай Еўропе і Англіі. Дадзеныя луннікі прыйшлі ў ВКЛ з Візантыі.

Słowa kluczowe:

задыякальны луннік,Супрасльскі рукапіс,Вялікае Княства Літоўскае

Bibliografia

Abū Ma'š ar. 2019. The Great Introduction to Astrology. Ed. and transl. Ch. Burnett, K. Yamamoto. Leiden-Boston: Brill.

Aristotelʹ. 1983. Sočineniâ. T. 3. Red. I.D. Rožanskij. Moskva: Myslʹ [Аристотель. 1983. Сочинения. Т. 3. Ред. И.Д. Рожанский. Москва: Мысль].

Bober Harry. 1948. The Zodiacal Miniatura of the Tres Riches heures of the Duke of Berry: Its Sources Meanings. "Journal of the Warburg and Courtauld Institutes" vol. 11: 1-34.

https://doi.org/10.2307/750460

Bouché-Leclercq Auguste. 1899. L'Astrologie grecque. Paris: E. Lerous.

Brennan Chris. 2017. Hellenistic astrology: the study of fate and fortune. Denver: Amor Fati.

Chardonnens László Sándor. 2007. Anglo-Saxon Prognostics, 900-1100: Study and Texts, Leiden: Brill.

https://doi.org/10.1163/ej.9789004158290.i-608

Dorotheus of Sidon. 2005. Carmen Astrologicum. Tr. D. Pingree. Abingdon, MD: Astrology Classics.

Förster Max. 1944. Vom Fortleben antiker Sammellunare im englischen und in anderen Volkssprachen. "Anglia" № 67/68: 1-171.

https://doi.org/10.1515/angl.1944.1944.67-68.1

Geller Markham J. 2014. Melothesia in Babylonia. Medicine, Magic, and Astrology in the Ancient Near East. Boston-Berlin-Munich: De Gruyter.

https://doi.org/10.1515/9781614516934

Grove Timothy Paul. 2020. Christ Came Forth from India: Georgian Astrological Texts of the 17th, 18th and 19th Centuries. Leden: Brill U Schoningh.

https://doi.org/10.30965/9783657705160

Heiduk Matthias, Herbers Klaus, Lehner Hans-Christian. 2012. Astrology in the Early Byzantine Empire and the Anti-Astrology Stance of the Church Fathers. "European Journal of Science and Theology". vol 8. в„– 2: 7-24.

Kürbis Brygita. 1981. O inspiracji okultystyscznej w średniowiecznej wizii dziejów. W: Świadomość historyczna Polaków: problemy i metody badawcze. Red. J. Topolski. Łódź: Wydaw. Łódzkie: 73-153.

Lloyd Geoffrey Ernest Richard. 1968. Aristotle: The Growth and Structure of His Thought. Cambridge: Cambridge University Press.

Manilii Marci. 1551. Astronomicon. Lugduni.

Means Laurel. 1992. Electionary, Lunary, Destinary, and Questionary: Toward Defining Categories of Middle English Prognostic Material. "Studies in Philology". vol. 89. в„– 4: 377-385.

Mendes Jefferson de Albuquerque. 2018. Imago Signorum: A doutrina do homem microcosmonas ilustrações médico-astrológicas entre os séculos XIV e XV. Dissertação (Mestrado em Artes e Cultura Contemporânea). Rio de Janeiro: Instituto de Artes.

Naênko Galina. 2016. Ukraïnsʹkij spisok astrologìčnih statej XVII stolìttâ. U: Ukraïnsʹke nebo 2: Studìï nad ìstorìêû astronomìï v Ukraïnì. Zbìrnik naukovih pracʹ. Lʹvìv. [Наєнко Галина. 2016. Український список астрологічних статей XVII століття. У: Українське небо 2: Студії над історією астрономії в Україні. Збірник наукових праць. Львів: 448-458].

Navukova-dasledčy addzel Knìgaznaǔstva nacyânalʹnaj bìblìâtèkì Belarusì. НББ № 091/276К [Навукова-даследчы аддзел кнігазнаўства Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, НББ № 091/276К].

Nazarova Larisa. 2002. Meditsinskaâ astrologiâ. Moskva: Mir Uranii. [Назарова Лариса. 2002. Медицинская астрология. Москва: Мир Урании].

Papathanassiou Maria. 1999. Iatromathematica (Medical Astrology) in Late Antiquity and the Byzantine Period. "Medicina nei Secoli". XI/2: 291-322.

Peretc Vladimir. 1901. Materialy k istorii apokrifa i legendy. T. 2. Sankt-Peterburg. [Перетц Владимир. 1901. Материалы к истории апокрифа и легенды. Т. 2. Санкт-Петербург].

Robson Vivʹen. 2003. Èlektivnaâ astrologiâ. Moskva: Mir Uranii [Робсон Вивьен. 2003. Элективная астрология. Москва: Мир Урании].

Rossijskaâ gosudarstvennaâ biblioteka, f. 272, № 208 [Российская государственная библиотека, ф. 272, № 208].

Šepelʹ Mihail. 2004. Metody prognozirovaniâ riska razvitiâ travmatičeskogo osteomielita nižnej čelûsti. Avtoref. dis. na soisk. uchen. step. k.m.n.: spets. 14.00.21. Moskva [Шепель Михаил. 2004. Методы прогнозирования риска развития травматического остеомиелита нижней челюсти: Автореф. дис. на соиск. учен. степ. к.м.н.: cпец. 14.00.21. Москва].

Skvarčèǔskì Dzmìtryj. 2015. Lunnìkì ǔ rukapìsnym zbornìku XVI st. z bìblìâtèkì Supraslʹskaga Blagaveščanskaga manastyra. U: Matèryâly XI Mìžnarodnyh knì gaznaǔčyh čytannâǔ «Knìžnaâkulʹtura Belarusì XI pačatku XX st.», Mìnsk, 16-17 krasavìka 2015 g. Rèdkal.: R.S. Matulʹskì ì ìnš. Mìnsk [Скварчэўскі Дзмітрый. 2015. Луннікі ў рукапісным зборніку XVI ст. з бібліятэкі Супрасльскага Бла гавешчанскага манастыра. У: Матэрыялы XI Міжнародных кнігазнаўчых чытанняў "Кніжная культура Беларусі XI пачатку XX ст.", Мінск, 16-17 красавіка 2015 г. Рэдкал.: Р.С. Матульскі і інш. Мінск: 89-94].

Svenberg Emanuel. 1963. Lunaria et zodiologia Latina, Stockholm: Almqvist & Wiksell.

Slìž Natallâ. 2021. Astralagìčnyâ vedy pra svâcìla ì planety ǔ Rukapìsu supraslʹskaga manastyra. "Białoruskie Zeszyty Historyczne" № 54: 7-45 [Сліж Наталля. 2021. Астралагічныя веды пра свяціла і планеты ў рукапісу Супрасльскага манастыра. "Białoruskie Zeszyty Historyczne" № 54: 7-45].

Slìž Natallâ. 2021a. Planetnìk pačatku 1490-h z rukapìsu z Supraslʹskaga manastyra. "Zdabytkì: dakumentalʹnyâ pomnìkì na Belarusì". Vyp. 24 [Сліж Наталля. 2021. Планетнік пачатку 1490-х з рукапісу з Супрасльскага манастыра. "Здабыткі: дакументальныя помнікі на Беларусі". Вып. 24: 28-45].

Taavitsainen Irma. 1987. The Identification of Middle English Lunary MSS. "Neuphilologische Mitteilungen" vol. 88. в„– 1: 18-26.

Taavitsainen Irma. 1988. Middle English Lunaries: A Study of the Genre, Helsinki: Société Néophilologique.

Telelis Ioannis G. 2021. Traditions and Practices in the Medieval Eastern Christian World. In: Prognostication in the Medieval World. Vol. 1. Ed. M. Heiduk, K. Herbers and H.-Ch. Lehner in collaboration with A. Bar-Levav, Ch. Burnett, M. Grunbart and P.G. Schmidl. Berlin-Boston: 665-686.

https://doi.org/10.1515/9783110499773-038

Weinstock Stefan. 1949. Lunar Mansions and Early Calendars, "The Journal of Hellenic Studies". vol. 69: 48-69.

https://doi.org/10.2307/629462