Nazwiska mieszkańców wsi Lewkowo w b. powiecie grodzieńskim w połowie XVIII wieku
2022, Tom 22
Data publikacji
Data otrzymania
Data akceptacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 324 KB
Liczba wyświetleń:311
Liczba pobrań:161
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
Inwentarzom dóbr ziemskich Narewka, sporządzonym w latach 1668, 1698 i 1759 zawdzięczamy w miarę dokładną wiedzę o dworach i wsiach w dobrach Narewka, położonych w okresie przedrozbiorowym w byłym powiecie grodzieńskim, a także o ich mieszkańcach. W inwentarzach odnajdujemy m.in. pełne lub częściowe wykazy właścicieli gospodarstw chłopskich z podaniem ich imion i nazwisk, niekiedy także imion synów. Z tego względu wymienione inwentarze stanowią cenne, a niekiedy jedyne, źródło danych o antroponimii mieszkańców byłych dóbr Narewka. Celem opracowania jest analiza nazwisk mieszkańców wsi Lewkowo, znajdującej się w byłych dobrach Narewka, w połowie XVIII wieku. Główny nacisk w opisie będzie położony na ustalenie pochodzenia nazwisk.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. 2007. T. 1. Red. Aleksandra Cieślikowa. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN.
Arct Michał. Słownik ilustrowany języka polskiego. 1916. T. 3. Warszawa: Wydawnictwo M. Arcta.
Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny. 1980. Mapa III. Podziały polityczne i administracyjne na terenie AGWB w latach 1569–1795 (116). Tom I. Red. Stanisław Glinka, Antonina Obrębska-Jabłońska, Janusz Siatkowski. Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo PAN.
Borek [online] https://pl.wikipedia.org/wiki/Borek [dostęp: 28.12.2021].
Brückner Aleksander. 1927. Słownik etymologiczny języka polskiego. T. 1. Kraków: Krakowska Spółka Wydawnicza.
Brzesko. 2016 [online] http://polskaijejhistoria.blogspot.com/2016/03/brzesko.html [dostęp: 22.12.2021].
Czapla Anna. 2020. Obraz onomastyczny powiatu borszczowskiego w województwie podolskim i Rzeczypospolitej. „Slavia Orientalis" LXIX, nr 3: 617–638.
Czerwiński Janusz. Problemy z nazwami [online] http://historia-janczer.pl/problemy-znazwami [dostęp: 18.12.2021].
Czy i Ty jesteś Głuchoniemcem? 2001 [online] http://twinn.pl/?idd=8&rok=2011&page=0&id=162& poz=ml1 [dostęp: 29.12.2021].
Dacewicz Leonarda. 1999. Obce czy rodzime? W kwestii nazewnictwa na pograniczu polsko-wschodniosłowiańskim (88–93). W: Nazewnictwo na pograniczach etnicznojęzykowych. Studia Slawistyczne 1. Nazewnictwo na pograniczach etniczno-językowych. Red. Zofia Abramowicz, Leonarda Dacewicz. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Dacewicz Leonarda. 2001. Antroponimia Białegostoku XVII–XVIII wieku. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Dacewicz Leonarda. 2013. Imiona w strukturze nazwisk dawnych mieszkańców polskolitewsko-wschodniosłowiańskiego pogranicza jako fakt kulturowy (267–280). W:
Pogranicza. Kresy. Wschód a idee Europy. Red. Jarosław Ławski. Białystok: Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego, Katedra Badań Filologicznych „Wschód Zachód” na Uniwersytecie w Białymstoku.
Dobroński Adam. Niespełnione miasto. 2011. „Medyk Białostocki” nr 98: 30–32.
Fros Henryk, Sowa Franciszek. 1976. Twoje imię. Przewodnik onomastyczno-hagiograficzny. Kraków: WAM.
Evropejskie imena: značenie i proishoždenie [online] http://kuruin.ru/html/Rus_names/rus_h-sh.htm [dostęp: 18.12.2021] [Европейские имена: значение и проис хождение].
Georgij [online] https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/40803 [dostęp: 21.12.2021] [Георгий].
Hryciuk Grzegorz. 2005. Przemiany narodowościowe i ludnościowe w Galicji Wschodniej i na Wołyniu w latach 1931–1948. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Inwentarz 1668. Archiwum Archidiecezjalne w Białymstoku. Akta dóbr ziemskich Narewka, f. 6.
Inwentarz 1698. Archiwum Archidiecezjalne w Białymstoku. Akta dóbr ziemskich Narewka, f. 3, d. 17 i 18.
Inwentarz 1759. Archiwum Archidiecezjalne w Białymstoku. Akta dóbr ziemskich Narewka, f. 1, d. 3.
Iz istorii familij [online] https://kiozk.ru/article/nauka-i-zizn-2/iz-istorii-familij-2 [dostęp: 19.12.2021] [Из истории фамилий].
Karpenko Olʹga. 2013. Etimologìčnì rozvìdki z ukraïnsʹkoï leksiki (230–238). U: Studìï z onomastiki ta etimologìï 2013. Red. Olʹga Karpenko, Vìktor Šulʹgač, Kiïv: Kij [Карпенко Ольга. 2013. Етимологічні розвідки з української лексики (230–238). У: Cтудії з ономастики та етимології 2013. Ред. Ольга Карпенко, Віктор Шульгач. Київ: Кий].
Korneva Oksana. Kozûkov [online] http://www.okorneva.ru/proishojdenie--familiykamyishlovskogo-uezda-slovar-uralskih-familiy/kozyukov/ [dostęp: 22.12.2021] [Корнева Oксана. Козюков].
Kowalik-Kaleta Zofia, Dacewicz Leonarda, Raszewska-Żurek Beata. 2007. Słownik najstarszych nazwisk polskich – pochodzenie nazwisk omówionych w Historii nazwisk polskich. T. 1. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy. Instytut Slawistyki PAN.
Lemtûgova Valentina. 2010 [online] https://www.sb.by/articles/osnovatelnyy-glagol.Htm [dostęp: 22.12.2021]. [Лемтюгова Валентина. 2010].
Lemtûgova Valentina. 2011 [online] https://familii.ru/slovo-news-arhiv/5843-proiskhozhdenie-familij-muravitstskij-boboedov-gatsevich-penda-ganetsich-malinovskij-i-verkhovskij [dostęp: 22.12.2021] [Лемтюгова Валентина. 2011].
Lukašanec Aleksandr. 2011. Pradmova (3–6). U: Uscìnovìč Аnna. Sloǔnìk asabovyh ulasnyh ìmën. Mìnsk: Lìtaratura ì Mastaсtva [Лукашанец Александр. 2011. Прадмова (3–6). У: Усціновіч Анна. Слоўнік асабовых уласных імён. Мінск: Літаратура і Мастацтва].
Łabowicz (Filimoniuk) Ludmiła. 2010. Podlaskie nazwiska. „Nad Buhom i Narwoju" 6 (112).
Malec Maria. 1994. Imiona chrześcijańskie w średniowiecznej Polsce. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN.
Malewski Czesław. 2016. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. Powiaty lidzki, oszmiański i wileński. Warszawa: Instytut Historii PAN.
Maroszek Józef. 1991. Czy istniał „Monaster Przemienienia Pańskiego w Puszczy Narewskiej?” „Białostocczyzna” nr 3: 33–36.
Metryki Wołyń [online] https://wolyn-metryki.pl [dostęp: 28.12.2021].
Michaluk Dorota. 1997. Dobra i miasteczko Narewka na tle dziejów regionu (do końca XIX wieku). Białystok – Narewka: Urząd Gminy w Narewce.
Mironowicz Antoni. 2008. Monaster Wniebowstąpienia Pańskiego w Puszczy Błudowskiej. Supraśl: Monaster Zwiastowania NMP w Supraślu.
Mordań Michał. 2011. Współczesne nazwiska mieszkańców Białostocczyzny pochodzenia wschodniosłowiańskiego. „Studia Wschodniosłowiańskie” nr 11: 119–237.
Mytnik Irena. 2014. Rodzime i obce. Z badań nad imiennictwem pogranicza polskoukraińskiego w XVI–XVII wieku. „Типологія та функції мовних одиниць. Науковий журнал” 1: 281–294. [Tipologìâ ta funkcìï movnih odinicʹ. Naukovij žurnal” 1: 281–294].
Naruszewicz-Duchlińska Alina. Geneza nazwisk [online] http://www.genezanazwisk.pl [dostęp: 18.12.2021].
Nazwiska polskie [online] https://nazwiska-polskie.pl/ [dostęp: 20.12.2021].
Nazwiska w Polsce [online] https://nazwiska.ijp.pan.pl/ [dostęp: 20.12.2021].
Petrovskij Nikandr. 2011a. Slovarʹ russkih ličnyh imen [online] http://rus- yaz.niv.ru/doc/dictionary/russian- names/fc/slovar-204-2.htm#zag-3801 [dostęp: 18.12.2021] [Петровский Никандр. 2011. Словарь русских личных имён].
Petrovskij Nikandr. 2011b. Slovarʹ russkih ličnyh imën [online] https://rus-personal-names.slovaronlin.com/5337-Gotâ [dostęp: 18.12.2021] [Петровский Никандр. 2011. Словарь русских личных имён].
Plan dóbr dziedzicznych JW Węgierskich Lewkowa, Łuki, Siemianówki i Grodziska w powiecie grodzieńskim sytuowanych (1801). Państwowe Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Grodnie
Roszczenko Mikołaj. 2002. Kleszczele. Aneks 2: W województwie podlaskim w ziemi bilskiey lustracja starostwa kleszczelewskiego przez Dziewiałtowskiego w roku tysiąc pięćset sześcdziesiątym czyniona z pomiarą włoczną y placową (323–360). Bielsk Podlaski – Kleszczele: Związek Ukraińców Podlasia.
Rozkład występowania nazwisk w powiatach [online] http://nlp.actaforte.pl:8080/ Nomina/Ndistr [dostęp: 21.12.2021].
Rymut Kazimierz. 1999. Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny. T. 1. Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN.
Rymut Kazimierz. 2001. Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny. T. 2. Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN.
Sajewicz Michał. 2002. Derywacja sufiksalna osobowych nazw subiektów w nadnarwiańskich gwarach białoruskich Białostocczyzny. Deverbativa, deadiectiva. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Sajewicz Michał. 2013. Nazwiska patronimiczne z formantem -uk w powiecie hajnowskim na Białostocczyźnie na tle ogólnopolskim. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Sajewicz Michał. 2015. Formy imienne z sufiksem -ko w Kleszczelach na Podlasiu w połowie XVI w. „Acta Baltico-Slavica” nr 39: 45–89.
https://doi.org/10.11649/abs.2015.017
Sloǔnìk belaruskìh gavorak paǔnočna-zahodnâj Belarusì ì âe pagranìčča. 1979. T. 1. Rèd. Ûzèfa Mackevìč. Mìnsk: Navuka ì tèhnìka [Слоўнік беларускіх гаворак паўночназаходняй Беларусі і яе пагранічча. 1979. Т. 1. Рэд. Юзэфа Мацкевіч. Мінск: Навука і тэхніка].
Slovarʹ ukraïnsʹkoï movi. 1996. [nadrukovano z vìdannâ 1908 roku fotosposobom] T. 2. Red. Boris Grìnčenko. Kiïv: Naukova dumka [Словарь української мови. 1996. (надрукавано з відання 1908 року фотоспособом) T. 2. Ред. Борис Грінченко. Київ: Наукова думка].
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. 1887. T. 8. Red. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski. Warszawa: Nakładem Władysława Walewskiego.
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. 1888. T. 9. Red. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski. Warszawa: Nakładem Władysława Walewskiego.
Słownik staropolskich nazw osobowych. 1965. T. 1. Red. Witold Taszycki. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Szmidt Johann Adolf Erdman. 1834. Słownik polsko-rossyisko-niemiecki. Wrocław: U Wilhelma Bogumiła Korna.
Szymaniuk Jerzy. Zalew Semianówka i jego okolice [online] https://www.siemianow ka.pl/lewkowo-stare-i-lewkowo-nowe.html [dostęp: 15.12 2021].
Tichoniuk Bazyli. 2000. Imiona i ich formy na pograniczu polsko-białoruskim od XVI wieku do roku 1839. Zielona Góra: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Tadeusza Kotarbiń skiego.
Tichoniuk Bazyli. 2004. Transformacja nazwisk wschodniosłowiańskich w Polsce na przykładzie niektórych struktur antroponimicznych z sufiksem -uk/-czuk (157–162). W: Ze studiów nad językami i literaturami wschodniosłowiańskimi. Red. Bazyli Tichoniuk, Włodzimierz Wilczyński. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Tlumačalʹny sloǔnìk belaruskaj movy. 1978. T. 2. Mìnsk: Galoǔnaâ rèdakcyâ Belaruskaj Saveckaj Èncyklapedyì [Тлумачальны слоўнік беларускай мовы. 1978. Т. 2. Мінск: Галоўная рэдакцыя Беларускай Савецкай Энцыклапедыі].
Tolkovyj slovarʹ russkogo âzyka. 1935–1940. T. 1–4. Red. Dmitrij Ušakov. Moskva: Sovetskaâ ènciklopediâ. [Толковый словарь русского языкa. Т. 1–4. Ред. Дмитрий Ушакав. Москва: Советская энциклопедия].
Tomczak Lucyna. 2003. Słownik odapelatywnych nazwisk Polaków. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Uscìnovìč Anna. 2011. Sloǔnìk asabovyh ǔlasnyh ìmën. Mìnsk: Lìtaratura ì Mastactva [Усціновіч Анна. 2011. Слоўнік асабовых ўласных імён. Мінск: Літаратура і Мастацтва].
Vëska Kìbaly na mape [online] https://www.radzima.net/be/miejsce/kiboly.html [dostęp:27.12.2021] [Вёска Кібалы на мапе].
Wiśniewski Jerzy. 1980. Zarys dziejów osadnictwa na Białostocczyźnie (14-27). W: Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny. Tom I. Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Značenie imeni Matvej [online] https://horo.mail.ru/namesecret/matvej/ [dostęp: 18.12.2021] [Значение имени Матвей].
Inne artykuły z tego numeru
- poetic titletitle complexYanka Kupala’s poetrytitle’s functionscreative metatextcreative macrotextsyntactic structure
The pragmatic potential of structure of the Yanka Kupala’s poetic titles
Anatol Bahdzevich
- Belarusian poetryYanka Kupalapoeticsaestheticsromanticismcreative methodlyrical herosymbolism
Yanka Kupala’s creed: the Christian aesthetic code in the motif paradigm of his early poetry
Anatol Brusewicz
- пародыястылізацыясюжэт з варыяцыямістыльгумаррытмбеларуская паэзія
Беларуская пародыя другой паловы ХХ стагоддзя: феномен сюжэта з варыяцыямі
Vanda Barouka

