ZASADY ETYCZNE

Średni czas, w jakim przeprowadzana jest wstępna ocena nadesłanych tekstów to 6 dni. Średni czas, w jakim przeprowadzana jest recenzja nadesłanych tekstów to 17 dni. Czasopismo jest publikowane raz w roku, w styczniu. W związku z tym czas od zgłoszenia artykułu do jego publikacji zależy od daty jego nadesłania, a artykuły przesłane bliżej terminu publikacji mogą zostać opublikowane dopiero w numerze następnego roku.

“Acta Albaruthenica” to czasopismo udostępniane w otwartym dostępie, co oznacza, że cała jego zawartość jest dostępna bezpłatnie dla użytkownika lub jego instytucji. Użytkownicy mogą czytać, pobierać, kopiować, rozpowszechniać, drukować, przeszukiwać lub linkować do pełnych tekstów artykułów, a także wykorzystywać je w jakimkolwiek innym celu zgodnym z prawem – bez konieczności uzyskiwania wcześniejszej zgody wydawcy ani autora.

Zasady etyczne

Aby zapobiegać zjawiskom znanym jako “ghostwriting” i “guest authorship”, Redakcja zwraca szczególną uwagę na rzetelność publikacji naukowych i wymaga podawania autorów/współautorów, którzy wnieśli istotny wkład w powstanie publikacji.

Teksty są sprawdzane przez program antyplagiatowy iThenticate.

Prosimy także o podawanie informacji o źródłach finansowania publikacji, wkładzie instytucji naukowo-badawczych, stowarzyszeń i innych podmiotów.

Wszystkie materiały nadesłane do redakcji są anonimowo oceniane przez dwóch recenzentów. Publikacja w czasopiśmie „Acta Albaruthenica” jest bezpłatna.

Autorzy są zobowiązani do poinformowania redakcji o nazwie użytego narzędzia AI oraz wyjaśnienia celu i sposobu wykorzystania AI podczas pracy nad artykułem. AI można wykorzystywać do korekty językowej teksty oraz technicznego sporządzania bibliografii, ale nie do pisania tekstu samego w sobie.

Polityka dotycząca autorstwa

Publikacja jest bezpłatna dla wszystkich Autorów.
Autor może zgłaszać do publikacji wyłącznie oryginalne teksty. Badania i/lub dane innych badaczy wykorzystane w artykule powinny być odpowiednio oznaczone jako cytaty.
Wszystkie artykuły przesyłane do Czasopisma są sprawdzane przy użyciu systemu antyplagiatowego iThenticate. Plagiat, autoplagiat lub fałszowanie danych są niedopuszczalne.
Autorzy zgłaszający prace wieloautorskie są zobowiązani do ujawnienia wkładu poszczególnych Autorów, w tym afiliacji oraz informacji o tym, kto odpowiadał za koncepcję, założenia, metody, protokoły itp. zastosowane w artykule.
Ghostwriting (pisanie „na zlecenie” bez ujawnienia autora) i guest authorship (podawanie osoby jako autora, która nie wniosła wkładu) traktowane są jako naruszenie etyki naukowej i wszelkie wykryte przypadki będą ujawniane, włącznie z powiadomieniem odpowiednich podmiotów, np. instytucji zatrudniających autora, towarzystw naukowych, stowarzyszeń redaktorów naukowych.
Kupowanie lub sprzedawanie autorstwa prac naukowych, niezależnie od tego, czy zostały przyjęte do publikacji, jest niedopuszczalne.

Procedura postępowania w przypadku podejrzenia plagiatu, autoplagiatu, fałszowania danych, ghostwriting i guest authorship znajduje się tutaj: http://www.ebib.pl/pliki/25/full_set_of_polish_flowcharts.pdf

Zasada równego traktowania

Rasa, płeć (w tym ciąża i tożsamość płciowa), orientacja seksualna, religia, pochodzenie, obywatelstwo, wiek, stan cywilny lub rodzicielski, niepełnosprawność oraz poglądy polityczne Autorów nie mają wpływu na ocenę tekstów. Artykuły oceniane są wyłącznie pod względem ich treści.

Zasada przestrzegania wymogów prawnych i etycznych

Autorzy uczestniczący w badaniach muszą przestrzegać obowiązujących przepisów prawa oraz zasad etycznych.

Zapobieganie konfliktom interesów

Niepublikowane teksty, informacje poufne i pomysły muszą być utrzymywane w tajemnicy i nie mogą być wykorzystywane przez redakcję ani inne osoby uczestniczące w procesie publikacyjnym bez pisemnej zgody Autorów.
Autorzy, Recenzenci i Redaktorzy są zobowiązani do ujawniania konfliktów interesów.

Standardy dla Autorów

Rzetelność naukowa:
Autorzy są zobowiązani do przedstawienia wyników badań i obiektywnej dyskusji nad nimi. Artykuły powinny zawierać wystarczające informacje umożliwiające identyfikację źródeł oraz replikację badań przez innych. Prezentowanie lub interpretowanie danych niezgodnie z zasadami etyki publikacyjnej jest niedopuszczalne i może skutkować wycofaniem artykułu.
Oryginalność pracy:
Autorzy mogą zgłaszać wyłącznie własne, oryginalne prace. Badania i dane innych naukowców muszą być odpowiednio i jasno cytowane lub oznaczone. Plagiat lub fałszowanie danych jest niedopuszczalne.
Dostęp do danych:
Autorzy mogą zostać poproszeni o udostępnienie danych badawczych niewymienionych w tekście i są zobowiązani zapewnić dostęp do tych danych także po publikacji.
Unikanie konfliktu interesów Autorów:
Autorzy nie powinni publikować tego samego badania w więcej niż jednym czasopiśmie. Przesyłanie tego samego manuskryptu do kilku czasopism jest uznawane za nieetyczne.
Autorstwo artykułu:
- Autorzy zgłaszający pracę wieloautorską są zobowiązani ujawnić wkład poszczególnych Autorów (w tym afiliacje i poziom wkładu: koncepcja, założenia, metody, protokoły itd.).
- Ghostwriting i guest authorship traktowane są jako naruszenie etyki naukowej; wszystkie wykryte przypadki będą ujawniane i powiadamiane odpowiednie instytucje.
- Autorzy są zobowiązani zapewnić, że wszyscy współautorzy wyrażają zgodę na ostateczną wersję manuskryptu.
Rzetelność źródeł:
Autorzy są zobowiązani do podania w bibliografii wszystkich publikacji, które były wykorzystane przy przygotowaniu artykułu.
Błędy w artykule:
Jeżeli Autorzy odkryją istotne błędy lub nieścisłości w swoim artykule, są zobowiązani niezwłocznie powiadomić Redakcję w celu wycofania pracy lub poprawienia błędów.

Role i obowiązki Autorów

Czasopismo stosuje wytyczne CSE określające role Autorów. Relacja Autor–Redakcja opiera się na zasadzie poufności.

Autor korespondencyjny jest odpowiedzialny za zarządzanie wszelką korespondencją i zapytaniami pomiędzy Czasopismem a Autorami, w tym za wprowadzanie poprawek, przekazywanie informacji zwrotnych oraz dostarczanie niezbędnych zgód i pozwoleń.
Autorzy składają oświadczenie potwierdzające oryginalność zgłoszonej pracy.
Ujawniają oryginalność treści, rzeczywisty wkład w badanie, konflikty interesów oraz źródła finansowania.
Przestrzegają wytycznych Czasopisma lub Wydawcy dotyczących ponownego wykorzystania materiałów chronionych prawem autorskim i zapewniają ich prawidłowe oznaczenie. Dotyczy to również wcześniejszych prac własnych Autorów.
Powinni być świadomi obowiązków związanych z udostępnianiem danych, wymaganych przez instytucje finansujące (zob. politykę Czasopisma dotyczącą udostępniania danych).
W przypadku badań z udziałem ludzi, materiałów poufnych lub innych informacji chronionych przepisami prawa Autorzy muszą dostarczyć odpowiednie zgody i pozwolenia.

Czasopismo stosuje wytyczne Międzynarodowego Komitetu Redaktorów Czasopism Medycznych (International Committee of Medical Journal Editors ICMJE) i definiuje Autora jako osobę, która wniosła istotny wkład intelektualny w badanie, sporządziła lub krytycznie zrecenzowała tekst pod kątem ważnych treści intelektualnych, zatwierdziła ostateczną wersję artykułu do publikacji oraz ponosi odpowiedzialność za wszystkie aspekty pracy związane z jej rzetelnością i integralnością. Aby zostać uznanym za Autora, należy spełnić wszystkie cztery kryteria.

Autor korespondencyjny potwierdza, że wszystkie osoby wymienione jako Autorzy wniosły istotny wkład w badania przedstawione w zgłoszonym artykule oraz że wszystkie te osoby uczestniczyły w przygotowaniu całego manuskryptu.

Współtwórcy

Osoby, które nie spełniają wszystkich czterech kryteriów autorstwa, nie mogą być wymienione jako Autorzy. Ich wkład powinien zostać odpowiednio wskazany w podziękowaniach w manuskrypcie, zgodnie z wytycznymi ICMJE. Takie osoby mogą odpowiadać m.in. za:
a) pozyskanie finansowania,
b) ogólny nadzór nad zespołem badawczym lub wsparcie administracyjne,
c) pomoc w pisaniu,
d) redakcję techniczną,
e) korektę językową,
f) korektę końcową (proofreading).

W przypadku nierównego wkładu poszczególnych osób Redakcja zaleca podanie szczegółowych informacji na temat ich udziału. Czasopismo zdecydowanie popiera stosowanie taksonomii ról współtwórców Contributor Roles Taxonomy CRediT przy opisie konkretnych ról każdego Współtwórcy. Więcej informacji o CRediT: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/leap.1210

Zmiany w autorstwie

Jeżeli Autorzy wnioskują o dodanie lub usunięcie Autora po złożeniu manuskryptu lub po publikacji, muszą przedstawić uzasadnienie zmiany oraz podpisaną zgodę wszystkich wymienionych Autorów, w tym osoby, która ma zostać dodana lub usunięta. Zmiany w autorstwie są dopuszczalne wyłącznie przed przyjęciem manuskryptu do publikacji i tylko po zatwierdzeniu przez Redaktora. Redaktor może wyrazić zgodę na zmiany w autorstwie, w tym na zmianę nazwisk, dodanie, usunięcie lub zmianę kolejności Autorów po przyjęciu artykułu do publikacji. Takie wnioski skutkują wstrzymaniem procedowania manuskryptu do czasu wyjaśnienia sprawy. W przypadku materiału już opublikowanego publikowana jest errata.

Autorstwo sztucznej inteligencji (AI)

Przy zgłaszaniu artykułu Czasopismo wymaga od Autorów ujawnienia, czy korzystali z technologii sztucznej inteligencji wspomagających tworzenie treści (takich jak duże modele językowe [LLM], chatboty lub generatory obrazów). Autorzy, którzy korzystali z takich narzędzi, wskazują zakres i sposób ich użycia w liście przewodnim lub w treści zgłoszonej pracy. Wykorzystanie AI do pomocy w pisaniu powinno zostać ujawnione w sekcji podziękowań.

Niedopuszczalne formy autorstwa

Za niedopuszczalne uznaje się trzy rodzaje autorstwa:
a) autorzy widma (ghost authors) – osoby, które wniosły istotny wkład, lecz nie zostały ujawnione,
b) autorzy gościnni (guest authors) – osoby niewnoszące rozpoznawalnego wkładu,
c) autorzy grzecznościowi (gift authors) – osoby, których udział opiera się wyłącznie na luźnym związku ze badaniem.

Czasopismo stosuje definicje niewłaściwego autorstwa określone przez Council of Science Editors: https://www.councilscienceeditors.org/2-2-authorship-and-authorship-responsibilities.

Konflikty interesów / sprzeczne interesy

Wszyscy Autorzy muszą ujawnić wszelkie konflikty interesów, definiowane jako relacje finansowe lub osobiste z innymi osobami lub organizacjami, działania lub stanowiska, które mogą wpłynąć na stronniczość zgłoszonego artykułu. Konflikty te obejmują m.in. więzi rodzinne, zatrudnienie, usługi doradcze, honoraria oraz finansowanie.

Konflikt interesów odnosi się również do relacji Autorów z Redaktorami, Recenzentami, Radą Redakcyjną, Biurem Redakcji oraz Wydawcą. Autorom zaleca się ujawnienie potencjalnych konfliktów przed złożeniem manuskryptu lub w trakcie procedury redakcyjnej. Czasopismo uwzględnia także ujawnienia dokonane po publikacji. Ewentualne sprzeczne interesy wśród personelu Czasopisma, w tym Redaktorów, członków Rady, pracowników oraz Wydawcy, będą – jeśli dotyczy – ujawniane na stronie internetowej Czasopisma.

Własność intelektualna

Wszyscy Autorzy są zobowiązani do akceptacji warunków UMOWY LICENCYJNEJ. Autor korespondencyjny dostarcza podpisaną umowę przy zgłoszeniu lub po przyjęciu artykułu. Składając manuskrypt, Autor korespondencyjny – także w imieniu wszystkich Autorów – potwierdza, że:

praca jest oryginalna,
nie była wcześniej publikowana ani nie jest aktualnie rozpatrywana do publikacji w innym miejscu,
wszelkie materiały chronione prawem autorskim (np. długie cytaty lub fragmenty) zostały prawidłowo oznaczone, a Autor uzyskał zgodę na ich wykorzystanie.

Od 2025 r. Czasopismo jest publikowane w modelu Open Access CC BY-NC 4.0, który zezwala na rozpowszechnianie, ponowne wykorzystanie i adaptację z podaniem autorstwa (przed 2025 r. obowiązywała licencja CC BY-NC-ND 3.0 PL). Udostępnianie oznacza kopiowanie lub redystrybuowanie artykułu lub jego części w dowolnym medium i formacie, do dowolnych celów niekomercyjnych. Adaptacja oznacza remiksowanie, przekształcanie i tworzenie utworów zależnych na podstawie opublikowanego materiału, również do celów niekomercyjnych. Użytkownicy mogą swobodnie korzystać z opublikowanych artykułów pod warunkiem prawidłowego wskazania oryginalnej publikacji oraz niewprowadzania dodatkowych ograniczeń prawnych lub technologicznych.

Autorzy zachowują prawa do opublikowanego materiału i udzielają Czasopismu niewyłącznej licencji na publikację artykułów. Jeżeli Autorzy nie mogą zachować praw autorskich do manuskryptu, powinni skontaktować się z Redakcją przed jego złożeniem.

Plagiat, publikacja powielona i fabrykacja danych

Do publikacji przyjmowane są wyłącznie prace oryginalne. Wszystkie cytaty muszą być odpowiednio oznaczone i opatrzone odniesieniami. Jakiekolwiek nieujawnione kopiowanie większych fragmentów tekstu lub przypisywanie sobie autorstwa cudzych idei, argumentów czy wyników będzie traktowane jako plagiat. Zgodnie z definicją Office of Research Integrity praktyki te obejmują m.in. kradzież lub przywłaszczenie własności intelektualnej oraz znaczące, nieoznaczone kopiowanie tekstu cudzej pracy: https://ori.hhs.gov/ori-policy-plagiarism.

Przy parafrazowaniu lub streszczaniu cudzych publikacji Autorzy muszą zachować szczególną ostrożność. Recykling tekstu nie jest dozwolony i będzie traktowany jako autoplagiat (zgodnie z wytycznymi COPE: „fragmenty tego samego tekstu pojawiające się w więcej niż jednej publikacji tego samego autora”). Publikacja powielona (duplikatowa) ma miejsce, gdy autor celowo lub niecelowo ponownie publikuje własną pracę bez poinformowania redaktora o wcześniejszej publikacji, a treść artykułu w znacznym stopniu pokrywa się z wcześniej opublikowaną pracą (drukowaną lub elektroniczną) bez właściwych odniesień (F. A. Habibzadeh and M. Winker, “Duplicate Publication and Plagiarism: Causes and Cures.” Notfall Rettungsmed 12, (2009), 415–418. DOI: 10.1007/s10049-009-1229-7).

Czasopismo korzysta z usługi Similarity Check (https://www.crossref.org/services/similarity-check/) oraz narzędzia antyplagiatowego iThenticate w celu weryfikacji oryginalności zgłoszonych manuskryptów. W przypadku wykrycia plagiatu Redakcja niezwłocznie odrzuci manuskrypt i – w zależności od okoliczności – może podjąć dalsze kroki zgodnie z wytycznymi COPE. Artykuły już opublikowane zostaną wycofane lub odpowiednio oznaczone jako zawierające plagiat.

Prepublikacja

Każdy fragment pracy, który został wcześniej objęty prawami autorskimi osoby trzeciej, opublikowany, zamieszczony lub zdeponowany w formie tożsamej z tą zgłoszoną do Czasopisma, będzie uznany za prepublikację i w konsekwencji nie zostanie opublikowany. Czasopismo może opublikować manuskrypt umieszczony na serwerze preprintów lub posiadający DOI tylko wtedy, gdy dodano znaczącą liczbę nowych danych lub oryginalnego materiału. Preprint nie jest uznawany za wcześniejszą publikację wyłącznie wtedy, gdy spełnia następującą definicję: „kompletny manuskrypt naukowy (często równolegle zgłaszany do czasopisma recenzowanego), umieszczony przez autorów na publicznym serwerze bez formalnej recenzji” (Jeremy M. Berg et al., ”Preprints for the Life Sciences.” Science 352 (2016), 899-901. DOI:10.1126/science.aaf9133).

Czasopismo dopuszcza ponowną publikację referatu konferencyjnego wyłącznie pod warunkiem pełnego ujawnienia i właściwego cytowania.

Zobacz też zakładkę ZASADY ETYCZNE.

Ponieważ Czasopismo stosuje zasadę podwójnie ślepej recenzji, Autorzy są zobowiązani do przygotowania manuskryptu w wersji zanonimizowanej (bez nazwisk Autorów, afiliacji, informacji o finansowaniu, podziękowań itp.), które mogłyby ujawnić ich tożsamość.