Zasady etyczne

Zasady etyczne obowiązujące w czasopiśmie „Acta Albaruthenica”  zostały opracowane na podstawie COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors i dotyczą  autorów, redaktorów, recenzentów, zasiadajacych w Radzie Naukowej i wydawcy.

Wszystkie artykuły zgłoszone do publikacji w czasopiśmie „Acta Albaruthenica” są sprawdzane pod kątem zgodności z zasadami etyki wydawniczej, rzetelności i wartości naukowej.

Zasady dotyczące członków redakcji i ich obowiązki

• Kryteria przyjmowania artykułów do publikacji: Redaktor naczelny decyduje, które teksty zostaną opublikowane. Przy przyjmowaniu tekstów do publikacji brane są pod uwagę opinie recenzentów dotyczące wartości naukowej pracy, oryginalności ujęcia problemu, przejrzystości wywodu.
• Kontrolowanie standardów etycznych: Członkowie Redakcji czasopisma „Acta Albaruthenica” stale czuwają nad przestrzeganiem obowiązujących standardów i zasad etycznych oraz zapobiegają praktykom niezgodnym z przyjętymi standardami.
• Zasada równego traktowania:  Rasa, płeć, wyznanie, pochodzenie, obywatelstwo czy przekonania polityczne autorów w żaden sposób nie wpływają na ocenę artykułów. Teksty oceniane są tylko pod względem merytorycznym.
• Zasada poufności: Członkowie Redakcji nie ujawniają osobom nieupoważnionym żadnych informacji na temat zgłaszanych do publikacji prac. Osobami upoważnionymi do posiadania tych informacji są: autor,  wyznaczeni recenzenci, członkowie Redakcji, redaktorzy oraz wydawca.
• Przeciwdziałanie konfliktom interesów: Nieopublikowane artykuły nie mogą być bez pisemnej zgody autorów wykorzystywane przez członków Redakcji, ani żadne inne osoby uczestniczące w procesie wydawniczym.
• Zasada rzetelności naukowej: Członkowie Redakcji dbają o rzetelność naukową publikowanych prac. Dla jej zachowania mogą  nanosić stosowne zmiany i poprawki. W przypadku podejrzeń o nieuczciwe praktyki (plagiat, fałszowanie wyników badań) zobowiązani są  podjąć decyzję o wycofaniu tekstu z czasopisma.

Redakcja, w razie potrzeby, ma obowiązek opublikować stosowne sprostowania, wyjaśnienia lub przeprosiny.

• Wycofanie tekstu: Redakcja ma prawo wycofać tekst po jego opublikowaniu, jeżeli:

– istnieją dowody świadczące o braku wiarygodności wyników badań i/lub fabrykowaniu danych, jak również w przypadku popełnienia niezamierzonych błędów (np. błędy w obliczeniach, błędy metodologiczne);

– wyniki badań zostały wcześniej opublikowane gdzie indziej;

– praca nosi znamiona plagiatu, bądź narusza zasady etyki wydawniczej.

Zawiadomienie o wycofaniu tekstu należy traktować jako równoznaczne z wycofaniem artykułu. Zawiadomienie to powinno zawierać informacje o autorze (w nagłówku powinien się znaleźć co najmniej tytuł pracy i nazwisko/-a autora/-ów pracy) i powodach wycofania tekstu Należy rozróżnić błędy niezamierzone od celowych nadużyć, decydujących o wycofaniu tekstu. Wycofane teksty nie są usuwane z opublikowanej wersji czasopisma, ale fakt ich wycofania powinien być wyraźnie oznaczony.

*

Jeżeli Redakcja zostanie poinformowana o zarzutach dotyczących niewłaściwego postępowania związanego z opublikowanym materiałem, będą stosowane wytyczne Komitetu ds. Etyki Publikacyjnej (Committee on Publication Ethics, COPE).

Redakcja zachęca Autorów, Recenzentów oraz Czytelników do kontaktu z Biurem Redakcji drogą mailową, telefoniczną lub pocztową w przypadku jakichkolwiek podejrzeń dotyczących niewłaściwego postępowania, takich jak (między innymi): plagiat, fałszowanie danych, manipulowanie lub ponowne wykorzystanie rysunków/tabel/cytowań bez odpowiedniej zgody, nieetyczne wykorzystanie narzędzi AI, problemy związane z autorstwem lub wkładem poszczególnych autorów. Zarzuty zgłoszone Redakcji lub Wydawcy (zarówno przed publikacją, jak i po niej) skutkować będą podjęciem działań dostosowanych do konkretnego przypadku, zgodnie z wytycznymi COPE.

Redakcja wspólnie z Wydawcą przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w celu weryfikacji zgłoszonych zarzutów. Wyniki procedury zostaną przekazane zgłaszającemu, osobie/osobom, których dotyczą zarzuty, oraz właściwym instytucjom. W przypadku fałszywych oskarżeń wynik postępowania zostanie również przekazany wszystkim zaangażowanym stronom, w tym instytucji oraz przełożonym sygnalisty.

Zasady obowiązujące Autorów

• Zasada rzetelności naukowej: Autorzy artykułów zobowiązani są do rzetelnego opisu wykonanych prac badawczych oraz obiektywnej interpretacji wyników. Prace powinny zawierać informacje umożliwiające identyfikację źródeł danych, a także powtórzenie badań. Niezgodne z zasadami etyki wydawniczej prezentowanie i interpretowanie danych oraz wyników badań jest niedopuszczalne i skutkować może wycofaniem tekstu.
• Zasada oryginalności pracy: Autorzy mogą zgłaszać do publikacji wyłącznie własne, oryginalne teksty. Wykorzystane w publikacji badania i/lub informacje innych naukowców powinny być oznaczone w sposób wskazujący, że jest to cytat. Plagiat czy fabrykowanie danych są niedopuszczalne.
• Zasada udostępnienia danych: Autorzy poproszeni o przedstawienie nieprzetworzonych wyników badań wykorzystanych w tekście zobowiązani są zapewnić dostęp do tych danych, także po opublikowaniu pracy.
• Zasada przeciwdziałania konfliktom interesów autorów: Autorzy nie powinni publikować tekstów opisujących te same badania w więcej niż jednym czasopiśmie. Zgłaszanie tych samych prac do więcej niż jednego czasopisma uznawane jest za nieetyczne.
• Zasady autorstwa pracy:

– Autorzy zgłaszający do publikacji teksty wieloautorskie mają obowiązek ujawnić wkład poszczególnych autorów w jego powstanie (z podaniem afiliacji autorów oraz informacji kto jest autorem koncepcji, założeń, metod, protokołu itp. wykorzystywanych przy przygotowaniu tekstu).

– Ghostwriting, guest authorship są przejawem nierzetelności naukowej i wszelkie wykryte ich przypadki powinny być demaskowane, włącznie z powiadomieniem odpowiednich podmiotów, takich jak instytucje zatrudniające autorów, towarzystwa naukowe, stowarzyszenia edytorów naukowych itp.

– Obowiązek upewnienia się, że osoby mające wkład w powstanie artykułu akceptują jego ostateczną formę, leży po stronie autorów zgłaszających tekst do publikacji.

• Zasada rzetelności źródeł: Autorzy zobowiązani są wymienić w bibliografii załącznikowej publikacje, które zostały przez nich wykorzystane przy tworzeniu artykułu.
• Zasady dotyczące błędów w opublikowanych pracach: Jeśli autor/autorzy odkryją znaczące błędy lub nieścisłości w swoich tekstach, zobowiązani są niezwłocznie powiadomić o tym Redakcję czasopisma w celu wycofania tekstu bądź skorygowania zaistniałych błędów.

*

Role i obowiązki Autorów:

Czasopismo stosuje wytyczne CSE określające role Autorów. Relacja Autor–Redakcja opiera się na zasadzie poufności.

• Autor korespondencyjny jest odpowiedzialny za zarządzanie wszelką korespondencją i zapytaniami pomiędzy Czasopismem a Autorami, w tym za wprowadzanie poprawek, przekazywanie informacji zwrotnych oraz dostarczanie niezbędnych zgód i pozwoleń.

• Autorzy składają oświadczenie potwierdzające oryginalność zgłoszonej pracy.

• Ujawniają oryginalność treści, rzeczywisty wkład w badanie, konflikty interesów oraz źródła finansowania.

• Przestrzegają wytycznych Czasopisma lub Wydawcy dotyczących ponownego wykorzystania materiałów chronionych prawem autorskim i zapewniają ich prawidłowe oznaczenie. Dotyczy to również wcześniejszych prac własnych Autorów.

• Powinni być świadomi obowiązków związanych z udostępnianiem danych, wymaganych przez instytucje finansujące (zob. politykę Czasopisma dotyczącą udostępniania danych).

• W przypadku badań z udziałem ludzi, materiałów poufnych lub innych informacji chronionych przepisami prawa Autorzy muszą dostarczyć odpowiednie zgody i pozwolenia.

Czasopismo stosuje wytyczne Międzynarodowego Komitetu Redaktorów Czasopism Medycznych (International Committee of Medical Journal Editors ICMJE) i definiuje Autora jako osobę, która wniosła istotny wkład intelektualny w badanie, sporządziła lub krytycznie zrecenzowała tekst pod kątem ważnych treści intelektualnych, zatwierdziła ostateczną wersję artykułu do publikacji oraz ponosi odpowiedzialność za wszystkie aspekty pracy związane z jej rzetelnością i integralnością. Aby zostać uznanym za Autora, należy spełnić wszystkie cztery kryteria.

Autor korespondencyjny potwierdza, że wszystkie osoby wymienione jako Autorzy wniosły istotny wkład w badania przedstawione w zgłoszonym artykule oraz że wszystkie te osoby uczestniczyły w przygotowaniu całego manuskryptu.

Współtwórcy

Osoby, które nie spełniają wszystkich czterech kryteriów autorstwa, nie mogą być wymienione jako Autorzy. Ich wkład powinien zostać odpowiednio wskazany w podziękowaniach w manuskrypcie, zgodnie z wytycznymi ICMJE. Takie osoby mogą odpowiadać m.in. za:
a) pozyskanie finansowania,
b) ogólny nadzór nad zespołem badawczym lub wsparcie administracyjne,
c) pomoc w pisaniu,
d) redakcję techniczną,
e) korektę językową,
f) korektę końcową (proofreading).

W przypadku nierównego wkładu poszczególnych osób Redakcja zaleca podanie szczegółowych informacji na temat ich udziału. Czasopismo zdecydowanie popiera stosowanie taksonomii ról współtwórców Contributor Roles Taxonomy CRediT przy opisie konkretnych ról każdego Współtwórcy. Więcej informacji o CRediT: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/leap.1210

Zmiany w autorstwie

Jeżeli Autorzy wnioskują o dodanie lub usunięcie Autora po złożeniu manuskryptu lub po publikacji, muszą przedstawić uzasadnienie zmiany oraz podpisaną zgodę wszystkich wymienionych Autorów, w tym osoby, która ma zostać dodana lub usunięta. Zmiany w autorstwie są dopuszczalne wyłącznie przed przyjęciem manuskryptu do publikacji i tylko po zatwierdzeniu przez Redaktora. Redaktor może wyrazić zgodę na zmiany w autorstwie, w tym na zmianę nazwisk, dodanie, usunięcie lub zmianę kolejności Autorów po przyjęciu artykułu do publikacji. Takie wnioski skutkują wstrzymaniem procedowania manuskryptu do czasu wyjaśnienia sprawy. W przypadku materiału już opublikowanego publikowana jest errata.

Autorstwo sztucznej inteligencji (AI)

Przy zgłaszaniu artykułu Czasopismo wymaga od Autorów ujawnienia, czy korzystali z technologii sztucznej inteligencji wspomagających tworzenie treści (takich jak duże modele językowe [LLM], chatboty lub generatory obrazów). Autorzy, którzy korzystali z takich narzędzi, wskazują zakres i sposób ich użycia w liście przewodnim lub w treści zgłoszonej pracy. Wykorzystanie AI do pomocy w pisaniu powinno zostać ujawnione w sekcji podziękowań.

Niedopuszczalne formy autorstwa

Za niedopuszczalne uznaje się trzy rodzaje autorstwa:
a) autorzy widma (ghost authors) – osoby, które wniosły istotny wkład, lecz nie zostały ujawnione,
b) autorzy gościnni (guest authors) – osoby niewnoszące rozpoznawalnego wkładu,
c) autorzy grzecznościowi (gift authors) – osoby, których udział opiera się wyłącznie na luźnym związku ze badaniem.

Czasopismo stosuje definicje niewłaściwego autorstwa określone przez Council of Science Editors: https://www.councilscienceeditors.org/2-2-authorship-and-authorship-responsibilities.

Konflikty interesów / sprzeczne interesy

Wszyscy Autorzy muszą ujawnić wszelkie konflikty interesów, definiowane jako relacje finansowe lub osobiste z innymi osobami lub organizacjami, działania lub stanowiska, które mogą wpłynąć na stronniczość zgłoszonego artykułu. Konflikty te obejmują m.in. więzi rodzinne, zatrudnienie, usługi doradcze, honoraria oraz finansowanie.

Konflikt interesów odnosi się również do relacji Autorów z Redaktorami, Recenzentami, Radą Redakcyjną, Biurem Redakcji oraz Wydawcą. Autorom zaleca się ujawnienie potencjalnych konfliktów przed złożeniem manuskryptu lub w trakcie procedury redakcyjnej. Czasopismo uwzględnia także ujawnienia dokonane po publikacji. Ewentualne sprzeczne interesy wśród personelu Czasopisma, w tym Redaktorów, członków Rady, pracowników oraz Wydawcy, będą – jeśli dotyczy – ujawniane na stronie internetowej Czasopisma.

Własność intelektualna

Wszyscy Autorzy są zobowiązani do akceptacji warunków UMOWY LICENCYJNEJ. Autor korespondencyjny dostarcza podpisaną umowę przy zgłoszeniu lub po przyjęciu artykułu. Składając manuskrypt, Autor korespondencyjny – także w imieniu wszystkich Autorów – potwierdza, że:

• praca jest oryginalna,

• nie była wcześniej publikowana ani nie jest aktualnie rozpatrywana do publikacji w innym miejscu,

• wszelkie materiały chronione prawem autorskim (np. długie cytaty lub fragmenty) zostały prawidłowo oznaczone, a Autor uzyskał zgodę na ich wykorzystanie.

Od 2025 r. Czasopismo jest publikowane w modelu Open Access CC BY-NC 4.0, który zezwala na rozpowszechnianie, ponowne wykorzystanie i adaptację z podaniem autorstwa (przed 2025 r. obowiązywała licencja CC BY-NC-ND 3.0 PL). Udostępnianie oznacza kopiowanie lub redystrybuowanie artykułu lub jego części w dowolnym medium i formacie, do dowolnych celów niekomercyjnych. Adaptacja oznacza remiksowanie, przekształcanie i tworzenie utworów zależnych na podstawie opublikowanego materiału, również do celów niekomercyjnych. Użytkownicy mogą swobodnie korzystać z opublikowanych artykułów pod warunkiem prawidłowego wskazania oryginalnej publikacji oraz niewprowadzania dodatkowych ograniczeń prawnych lub technologicznych.

Autorzy zachowują prawa do opublikowanego materiału i udzielają Czasopismu niewyłącznej licencji na publikację artykułów. Jeżeli Autorzy nie mogą zachować praw autorskich do manuskryptu, powinni skontaktować się z Redakcją przed jego złożeniem.

Plagiat, publikacja powielona i fabrykacja danych

Do publikacji przyjmowane są wyłącznie prace oryginalne. Wszystkie cytaty muszą być odpowiednio oznaczone i opatrzone odniesieniami. Jakiekolwiek nieujawnione kopiowanie większych fragmentów tekstu lub przypisywanie sobie autorstwa cudzych idei, argumentów czy wyników będzie traktowane jako plagiat. Zgodnie z definicją Office of Research Integrity praktyki te obejmują m.in. kradzież lub przywłaszczenie własności intelektualnej oraz znaczące, nieoznaczone kopiowanie tekstu cudzej pracy: https://ori.hhs.gov/ori-policy-plagiarism.

Przy parafrazowaniu lub streszczaniu cudzych publikacji Autorzy muszą zachować szczególną ostrożność. Recykling tekstu nie jest dozwolony i będzie traktowany jako autoplagiat (zgodnie z wytycznymi COPE: „fragmenty tego samego tekstu pojawiające się w więcej niż jednej publikacji tego samego autora”). Publikacja powielona (duplikatowa) ma miejsce, gdy autor celowo lub niecelowo ponownie publikuje własną pracę bez poinformowania redaktora o wcześniejszej publikacji, a treść artykułu w znacznym stopniu pokrywa się z wcześniej opublikowaną pracą (drukowaną lub elektroniczną) bez właściwych odniesień (F. A. Habibzadeh and M. Winker, “Duplicate Publication and Plagiarism: Causes and Cures.” Notfall Rettungsmed 12, (2009), 415–418. DOI: 10.1007/s10049-009-1229-7).

Czasopismo korzysta z usługi Similarity Check (https://www.crossref.org/services/similarity-check/) oraz narzędzia antyplagiatowego iThenticate w celu weryfikacji oryginalności zgłoszonych manuskryptów. W przypadku wykrycia plagiatu Redakcja niezwłocznie odrzuci manuskrypt i – w zależności od okoliczności – może podjąć dalsze kroki zgodnie z wytycznymi COPE. Artykuły już opublikowane zostaną wycofane lub odpowiednio oznaczone jako zawierające plagiat.

Prepublikacja

Każdy fragment pracy, który został wcześniej objęty prawami autorskimi osoby trzeciej, opublikowany, zamieszczony lub zdeponowany w formie tożsamej z tą zgłoszoną do Czasopisma, będzie uznany za prepublikację i w konsekwencji nie zostanie opublikowany. Czasopismo może opublikować manuskrypt umieszczony na serwerze preprintów lub posiadający DOI tylko wtedy, gdy dodano znaczącą liczbę nowych danych lub oryginalnego materiału. Preprint nie jest uznawany za wcześniejszą publikację wyłącznie wtedy, gdy spełnia następującą definicję: „kompletny manuskrypt naukowy (często równolegle zgłaszany do czasopisma recenzowanego), umieszczony przez autorów na publicznym serwerze bez formalnej recenzji” (Jeremy M. Berg et al., ”Preprints for the Life Sciences.” Science 352 (2016), 899-901. DOI:10.1126/science.aaf9133).

Czasopismo dopuszcza ponowną publikację referatu konferencyjnego wyłącznie pod warunkiem pełnego ujawnienia i właściwego cytowania.

Ponieważ Czasopismo stosuje zasadę podwójnie ślepej recenzji, Autorzy są zobowiązani do przygotowania manuskryptu w wersji zanonimizowanej (bez nazwisk Autorów, afiliacji, informacji o finansowaniu, podziękowań itp.), które mogłyby ujawnić ich tożsamość.

Zasady obowiązujące recenzentów

Recenzenci recenzują prace na zlecenie Redakcji.  W ten sposób mają wpływ na decyzje podejmowane przez członków Redakcji. Mogą także, w porozumieniu z autorami, wpływać na ostateczny kształt i doskonalenie publikowanych prac.

• Zasada terminowości: Recenzenci zobowiązani są dostarczyć recenzje w ustalonym terminie. Jeżeli z jakichś względów (merytorycznych, braku czasu itp.) nie są w stanie dotrzymać terminu, bądź podjąć się recenzji, powinni niezwłocznie poinformować o tym Redakcję.
• Zasada poufności: Wszystkie recenzowane prace oraz ich recenzje mają charakter poufny. Ujawnianie prac i/lub osobom trzecim jest niedopuszczalne (za wyjątkiem osób, które biorą udział w procesie wydawniczym).
• Zasada zachowania standardów obiektywności: Recenzje powinny mieć charakter obiektywny. Personalna krytyka autorów prac jest uważana za co najmniej niestosowną. Wszystkie uwagi recenzenta powinny zostać odpowiednio uargumentowane.
• Zasada rzetelności źródeł: Recenzenci, jeśli zachodzi taka potrzeba, powinni wskazać odpowiednie prace związane z tematyką artykułu niezacytowane przez autora. Recenzent powinien wskazać i zgłosić Redakcji wszelkie istotne podobieństwa recenzowanego artykułu do innych prac.
• Zasada przeciwdziałania konfliktom interesów u recenzentów: Recenzenci nie mogą wykorzystywać recenzowanych prac dla swoich osobistych potrzeb i korzyści. Nie powinni również oceniać tekstów, w przypadkach, w których może występować konflikt interesów z autorem/autorami.

*

Role i obowiązki Recenzentów:

Czasopismo stosuje wytyczne CSE dotyczące ról i obowiązków Recenzentów.

Obowiązki wobec Autorów:

• Recenzenci zachowują poufność szczegółów dotyczących procesu recenzyjnego.

• Przekazują pisemne, bezstronne i konstruktywne opinie w odpowiednim terminie.

• Oceniają oryginalność, rzetelność, trafność merytoryczną oraz poprawność językową artykułu.

Obowiązki wobec Redakcji:

• Recenzenci niezwłocznie odpowiadają na zaproszenia do recenzji.

• Ujawniają wszelkie konflikty interesów, wątpliwości etyczne, stronniczość, plagiat lub inne formy niewłaściwego postępowania, które zostaną przez nich zidentyfikowane.

• Przedstawiają konstruktywną krytykę.

• Wskazują sposoby ulepszenia manuskryptu.

Obowiązki wobec Czytelników:

• Recenzenci upewniają się, że przedstawione badania mogą zostać zweryfikowane na podstawie metod i analiz opisanych w manuskrypcie.

• Dbają o to, aby cytowana literatura była adekwatna i aktualna.

Konflikty interesów / sprzeczne interesy

Recenzenci są zobowiązani do ujawnienia wszelkich potencjalnych konfliktów interesów w momencie wyrażenia zgody na recenzowanie manuskryptu lub – jeśli nie były one wcześniej znane – po publikacji. W przypadku zgłoszenia wątpliwości dotyczących konfliktu interesów manuskrypt zostanie przekazany innemu Redaktorowi lub Recenzentowi. W sytuacji ujawnionego konfliktu interesów procedura recenzyjna oraz decyzje redakcyjne będą podejmowane niezależnie od ujawnionych informacji, wyłącznie na podstawie jakości manuskryptu.

Proces recenzji naukowej

Wszystkie manuskrypty zgłaszane do Czasopisma podlegają procedurze podwójnie ślepej recenzji (tożsamość Autorów i Recenzentów nie jest ujawniana). Dwie niezależne recenzje zewnętrzne sporządzane są dla manuskryptów wstępnie zaakceptowanych przez Redakcję po przejściu kontroli technicznej oraz weryfikacji zgodności tematycznej z profilem Czasopisma. Recenzenci składają swoje opinie w formie pisemnej, wraz z oświadczeniem o ewentualnych konfliktach interesów oraz informacją, czy udało im się ustalić tożsamość Autorów. Formularz recenzji jest dostępny pod adresem:
https://albaruthenica.uw.edu.pl/en/for-reviewers/

Recenzja ma charakter anonimowy i poufny. Jeżeli opinie recenzentów okażą się niewystarczające, Redakcja może zaprosić dodatkowych recenzentów lub omówić sprawę wewnętrznie. Ostateczną decyzję o publikacji materiału w Czasopiśmie zawsze podejmuje Redaktor Naczelny. Standardowa procedura recenzyjna dotyczy wszystkich artykułów pełnotekstowych oraz artykułów przeglądowych.

Materiały konferencyjne są publikowane wyłącznie pod warunkiem spełnienia kryterium braku prepublikacji (zob. punkt „Prepublikacja”) i również podlegają standardowej procedurze recenzyjnej. Artykuły autorstwa Redaktorów, członków Rady Redakcyjnej lub innych osób pozostających w potencjalnym konflikcie interesów z Czasopismem (który musi zostać ujawniony) podlegają standardowej procedurze recenzyjnej prowadzonej przez członków Rady oraz Recenzentów niezwiązanych z Autorami.

W przypadku artykułów autorstwa Redaktora Naczelnego proces recenzji jest prowadzony przez Przewodniczącego Rady Naukowej lub jednego z Zastępców Redaktora, który również podejmuje ostateczną decyzję. Wszystkie decyzje są bezstronne, niezależne i oparte wyłącznie na jakości zgłoszonego materiału, także w przypadku numerów specjalnych i suplementów.

Czasopismo publikuje na stronie internetowej listę Recenzentów, bez ujawniania informacji o recenzowanych artykułach. W zależności od charakteru materiałów uzupełniających mogą one również podlegać procedurze recenzyjnej.

Ponieważ Czasopismo stosuje zasadę podwójnie ślepej recenzji, Autorzy są zobowiązani do przygotowania manuskryptu w wersji zanonimizowanej (bez nazwisk Autorów, afiliacji, informacji o finansowaniu, podziękowań itp.), które mogłyby ujawnić ich tożsamość. Wszystkie numery specjalne oraz suplementy podlegają standardowej procedurze recenzyjnej.

Materiały nienaukowe, które nie podlegają zewnętrznej procedurze recenzyjnej, obejmują:

• wstępy,

• artykuły redakcyjne,

• wystąpienia,

• recenzje książek,

• wspomnienia pośmiertne (in memoriam),

• komunikaty i aktualności towarzystw naukowych (wydarzenia akademickie, nagrody itp.).

Skargi i odwołania

Niezależnie od zgłoszeń dotyczących niewłaściwego postępowania, Redakcja zachęca Autorów, Recenzentów, Czytelników oraz inne osoby do kontaktu z Redaktorem Naczelnym, Redaktorami, członkami Rady Redakcyjnej, Wydawcą lub Biurem Redakcji w przypadku skarg dotyczących Czasopisma, jego pracowników, Rady Redakcyjnej, Wydawcy lub Recenzentów. Osoby pragnące zgłosić zastrzeżenia lub złożyć skargę mogą wysłać wiadomość e-mail na adres: actaalba[at]gmail.com. Właściwa strona zbada, czy zostały zachowane prawidłowe procedury. Skarżący zostanie pisemnie poinformowany o wyniku postępowania.

Skargi mogą dotyczyć decyzji redakcyjnych, opublikowanych artykułów, procedury recenzyjnej, opóźnień, nieetycznego zachowania oraz wszelkich innych działań uznanych przez skarżącego za istotne. Jeżeli skarżący zdecyduje się na dalsze dochodzenie sprawy, może skontaktować się bezpośrednio z COPE. Procedura jest dostępna pod adresem: https://publicationethics.org/facilitation-and-integrity-subcommittee.

Dane badawcze i odtwarzalność wyników

Dane badawcze zazwyczaj oznaczają cyfrowe pliki możliwe do odczytu maszynowego i mogą być definiowane jako wyniki eksperymentów i obserwacji potwierdzające przeprowadzone badania. Czasopismo zachęca Autorów do udostępniania danych w standardowych formatach, które mogą być dostępne i ponownie wykorzystywane przez innych. Czasopismo stosuje zasady FAIR (Findability – wyszukiwalność, Accessibility – dostępność, Interoperability – interoperacyjność, Reuse – możliwość ponownego użycia) w odniesieniu do zasobów cyfrowych.

Czasopismo wspiera integralność danych i zachęca Autorów do udostępniania danych związanych z prowadzonymi badaniami oraz wszelkich innych informacji, które je wspierają. Zachęca także do udostępniania danych za pośrednictwem mediów społecznościowych, repozytoriów oraz osobistych i instytucjonalnych stron internetowych.

Czasopismo popiera zasady TRUST dla repozytoriów cyfrowych i zachęca Autorów do umieszczania danych w jednym z repozytoriów wymienionych w OpenDOAR. Autorzy powinni również przestrzegać wytycznych instytucjonalnych oraz – jeśli ma to zastosowanie – wytycznych instytucji finansujących przy wyborze platformy do udostępniania danych. Zaleca się także cytowanie danych w manuskrypcie lub wskazanie sposobu dostępu do nich poprzez podanie numeru DOI lub numeru dostępu.

Czasopismo zachęca Autorów do udostępniania wersji ostatecznej publikacji (VoR – Version of Record) oraz zaakceptowanego manuskryptu autorskiego (AAM – Author Accepted Manuscript) wraz z danymi powiązanymi z badaniami. Autorzy są również zachęcani do skorzystania z serwisu https://www.howcanishareit.com/ w celu ustalenia, w jaki sposób opublikowany artykuł może być dalej udostępniany.

Nadzór etyczny

Autorzy, Redaktorzy, Wydawcy oraz Czytelnicy zobowiązani są do przestrzegania zasad etyki publikacyjnej opisanych na stronie Czasopisma. Czasopismo zachęca do zgłaszania wszelkich nieetycznych praktyk, takich jak (między innymi): fabrykowanie danych/badań/rysunków/tabel, plagiat, fałszowanie autorstwa, publikacje powielone, manipulowanie procesem recenzyjnym, ukrywanie konfliktu interesów, publikacje pochodzące z tzw. „paper mills” oraz inne.

W momencie zgłoszenia artykułu Autor korespondencyjny jest zobowiązany do uzyskania formularzy zgody od wszystkich Autorów. Formularze te muszą być dostępne na żądanie Redakcji i zawierać wszystkie niezbędne zgody na wykorzystanie materiałów osób trzecich. Zgody muszą być również uzyskane w przypadku badań z udziałem ludzi, przetwarzania danych poufnych oraz prowadzenia etycznych praktyk badawczych i marketingowych. W razie pojawienia się wątpliwości Redakcja postępuje zgodnie z wytycznymi COPE.

Po publikacji

Dyskusje

Czasopismo wspiera dyskusje prowadzone po publikacji artykułów. Czytelnicy mogą zgłaszać swoje wątpliwości, opinie, krytykę lub listy poparcia. Czasopismo zastrzega sobie prawo do poddania krytyki oraz odpowiedzi na krytykę procedurze recenzyjnej, a także do opublikowania takiej dyskusji. Dyskusje mogą być również prowadzone na moderowanych platformach zewnętrznych, takich jak PubPeer.

Ponieważ Czasopismo stosuje wytyczne COPE, Redakcja wymaga, aby krytyka:

• była rzeczowa,

• nie zawierała treści oszczerczych ani zniesławiających,

• była poparta dowodami lub danymi.

Czytelnicy mogą zgłaszać swoje zastrzeżenia dotyczące opublikowanych materiałów drogą mailową na adres: actaalba[at]gmail.com. W zależności od charakteru zgłoszenia oraz wyników postępowania wyjaśniającego Czasopismo może opublikować:

• addendum (istotne informacje ujawnione po publikacji, które poszerzają zrozumienie artykułu),

• notę Redaktora (informującą o rozpoczęciu postępowania),

• redakcyjne wyrażenie zaniepokojenia,

• korektę,

• wycofanie artykułu,

• erratę.

We wszystkich powyższych przypadkach Czasopismo postępuje zgodnie z wytycznymi COPE (https://publicationethics.org/resources/forum-discussions/expressions-of-concern).

Korekty

Jeżeli Autor zauważy błąd po opublikowaniu artykułu, jest proszony o kontakt z Biurem Redakcji pod adresem: actaalba[at]gmail.com. W zależności od charakteru błędu Biuro Redakcji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające i zdecyduje, czy konieczna jest publikacja erraty. Procedura korekty dotyczy wyłącznie błędów istotnych. Zgłoszenia dotyczące błędów interpunkcyjnych, usterek niemających wpływu na znaczenie tekstu ani na integralność naukową artykułu nie będą rozpatrywane.

Wycofanie artykułu

Czasopismo stosuje wytyczne COPE (https://publicationethics.org/node/19896) w zakresie procedury wycofywania artykułów. Artykuł zostanie niezwłocznie wycofany, jeżeli:

• stanowi plagiat,

• wyniki zostały wcześniej opublikowane bez właściwego odniesienia do wcześniejszych źródeł, ujawnienia Redaktorowi, uzyskania zgody na ponowną publikację lub odpowiedniego uzasadnienia (przypadki publikacji redundantnej),

• zawiera materiały lub dane użyte bez wymaganej zgody,

• narusza prawa autorskie lub występują inne poważne kwestie prawne (np. zniesławienie, naruszenie prywatności),

• zawiera wyniki badań nieetycznych,

• został opublikowany wyłącznie na podstawie naruszonego lub zmanipulowanego procesu recenzyjnego,

• Autorzy nie ujawnili istotnego konfliktu interesów, który – zdaniem Redakcji – mógł mieć wpływ na interpretację wyników lub rekomendacje redakcyjne i recenzenckie.

Odpowiednia nota o wycofaniu zostanie opublikowana zarówno jako odrębne oświadczenie, niezależne od treści artykułu, jak i na pierwszej stronie wersji online artykułu.

Usunięcie artykułu

Czasopismo nie usuwa opublikowanych materiałów, chyba że w sposób rażący naruszają one prawo. W takich przypadkach wycofanie artykułu nie jest wystarczające, ponieważ publikacja może podlegać nakazowi sądowemu lub stanowić zagrożenie dla ludzi. Wówczas treść artykułu zostaje usunięta, a zachowane pozostają wyłącznie metadane (np. nazwiska Autorów), wraz z oświadczeniem wyjaśniającym usunięcie z przyczyn prawnych.

Archiwizacja

Uniwersytet Warszawski oraz Redakcja są zaangażowani w długoterminowe zachowanie dorobku naukowego. W celu zapewnienia dostępności i trwałości publikowanych treści Czasopismo jest archiwizowane w następujący sposób:

• Zgodnie z polskimi przepisami prawa egzemplarz każdego opublikowanego numeru jest przekazywany do Biblioteki Narodowej, gdzie podlega procedurom archiwizacyjnym.

• Od 2022 r. wszystkie numery Czasopisma są deponowane jako kompletne pliki PDF w repozytorium ICM Open (https://open.icm.edu.pl), co zapewnia długoterminowe przechowywanie i dostępność.

Źródła finansowania

Czasopismo jest czasopismem Open Access i nie pobiera opłat subskrypcyjnych. Nie uzyskuje przychodów z publikacji regularnych numerów. Czasopismo jest finansowane przez Uniwersytet Warszawski.

Ewentualne przychody z numerów specjalnych, suplementów lub innych form dotacji czy sponsoringu, występujących nieregularnie, nie mają wpływu na decyzje redakcyjne. Czasopismo nie pobiera opłat subskrypcyjnych.

Reklama

Czasopismo nie przyjmuje do publikacji żadnych materiałów reklamowych. Reklama wewnętrzna może pojawić się w formie banerów na stronie internetowej Czasopisma oraz w samym Czasopiśmie. Reklamy nie mają żadnego związku z decyzjami redakcyjnymi.

Marketing bezpośredni

W przypadku marketingu bezpośredniego Redakcja dołoży wszelkich starań, aby działania te były precyzyjnie ukierunkowane i nienachalne.

Harmonogram publikacji

Czasopismo ukazuje się raz w roku – w styczniu.

RODO

Ochrona danych osobowych na Uniwersytecie Warszawskim

Akty prawne:

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r.
  w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
  (ogólne rozporządzenie o ochronie danych – RODO).

Ustawa o ochronie danych osobowych:

• Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych.

Wewnętrzne akty uczelniane:

• Zarządzenie nr 51 Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 15 maja 2018 r.
  w sprawie ochrony danych osobowych na Uniwersytecie Warszawskim.

• Zarządzenie nr 143 Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 26 czerwca 2020 r.
  w sprawie Regulaminu monitoringu wizyjnego na Uniwersytecie Warszawskim.

Informacja o przetwarzaniu danych osobowych

1. Administrator danych osobowych

Zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych oraz w sprawie swobodnego przepływu takich danych i uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO), informujemy, że administratorem Państwa danych osobowych jest Uniwersytet Warszawski z siedzibą w Warszawie,
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa.

Z administratorem można skontaktować się za pośrednictwem jednego z formularzy dostępnych na stronie: https://www.uw.edu.pl/kontakt/

2. Inspektor Ochrony Danych (IOD)

Administrator powołał Inspektora Ochrony Danych, z którym można się skontaktować pod adresem e-mail: iod@adm.uw.edu.pl w sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych. Z IOD można kontaktować się w sprawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych przez Uniwersytet Warszawski oraz realizacją praw przysługujących osobom, których dane dotyczą.

Zakres zadań Inspektora Ochrony Danych nie obejmuje realizacji innych spraw, takich jak obsługa zawartych umów, przyjmowanie dokumentów związanych z ich realizacją itp.

3. Cele, podstawy prawne i okres przetwarzania danych

Państwa dane osobowe będą przetwarzane w następujących celach:

• realizacja umowy – przez okres jej obowiązywania
  (art. 6 ust. 1 lit. b RODO);

• dochodzenie, obrona i ustalanie ewentualnych roszczeń wynikających z zawartej umowy – przez okres 3 lat od jej zakończenia
  (art. 6 ust. 1 lit. f RODO);

• wypełnienie obowiązków księgowych i podatkowych – przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego
  (art. 6 ust. 1 lit. c RODO).

W celu realizacji zawartej umowy dane osobowe będą przetwarzane w zakresie niezbędnym do jej wykonania. Pozostałe dane osobowe będą przetwarzane wyłącznie w sytuacjach, gdy jest to konieczne do wykonania prawa lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa lub innych obowiązujących regulacji.

Szczególne kategorie danych osobowych (tzw. dane wrażliwe), o których mowa w art. 9 RODO, będą przetwarzane wyłącznie w celu realizacji obowiązków wynikających z przepisów prawa lub na podstawie udzielonej przez Państwa zgody.

Pozostałe dane osobowe będą przetwarzane w szczególnych przypadkach po wyrażeniu przez Państwa odrębnej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO), którą mogą Państwo w każdej chwili wycofać. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej cofnięciem (art. 7 ust. 3 RODO).

4. Odbiorcy danych

Państwa dane osobowe mogą być udostępniane podmiotom uprawnionym na podstawie przepisów prawa. Dostęp do danych osobowych będą mieli również upoważnieni pracownicy administratora, którzy przetwarzają dane w związku z wykonywaniem swoich obowiązków służbowych.

Odbiorcami danych mogą być także podmioty, którym administrator zleci wykonanie określonych czynności wymagających przetwarzania danych osobowych, np. podmioty świadczące usługi ochrony osób i mienia, usługi pocztowe i kurierskie, transportowe itp.

Dane związane z prowadzoną działalnością mogą być również przekazywane stronom umów zawartych przez administratora, jeżeli jest to niezbędne do ich realizacji i wynika z treści zawartej umowy.

5. Przekazywanie danych poza Europejski Obszar Gospodarczy (EOG)

Państwa dane mogą być przetwarzane przez dostawcę usługi G-Suite for Education – firmę Google – w jej centrach przetwarzania danych.
[1]

6. Prawa osób, których dane dotyczą

Zgodnie z przepisami RODO przysługuje Państwu prawo do:

• dostępu do swoich danych osobowych oraz otrzymania ich kopii,

• sprostowania danych osobowych,

• ograniczenia przetwarzania danych,

• usunięcia danych osobowych (w przypadkach określonych w art. 17 ust. 3 RODO).

Przysługuje Państwu również prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jeżeli uznają Państwo, że przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy prawa.

Informacja o obowiązku podania danych

Podanie danych osobowych w zakresie wynikającym z przepisów prawa oraz innych regulacji, niezbędnych do realizacji zadań wynikających z zawartej umowy, jest konieczne do jej zawarcia. Podanie pozostałych danych osobowych jest dobrowolne.

[1]              https://www.google.com/about/datacenters/locations/index.html