Original research article
Acta Albaruthenica

Паміж ідэалогіяй і літаратурнаю фантазіяй: спрэчка пра асобу і яе месца ў гісторыі (на прыкладзе аповесці Уладзіміра Арлова)

2023, 23

Dzmitry Kliabanau

0000-0002-4606-630X

Jagiellonian University in Cracow (Cracow, Poland)

DOI

10.31338/2720-698Xaa.23.10

Publication date

16.02.2024

Submission date

11.07.2023

Acceptance date

08.08.2023

Publishing model

open access

License type

CC BY-NC-ND 3.0 PL

Field

Humanities

Discipline

literary studies, linguistics

Language of publication

Belarusian

Downloads

PDF 311 KB

Article

Number of views:132

Number of downloads:68

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

Беларускія ўлады дэманструюць спецыфічны падыход да праблематыкі гістарычнай памяці і актыўна спрабуюць змяніць вобраз нацыянальнай гісторыі і культурнай спадчыны. Афіцыйная прапаганда разглядае айчынную гісторыю праз прызму ідэалогіі заходнерусізму і ідэі трыадзінага рускага народа. Уладзімір Арлоў у сваіх літаратурных творах канцэнтруецца на стварэнні вобразу гістарычных падзей праз прызму паводзінаў людзей – непасрэдных удзельнікаў і сведкаў здарэнняў, іх маральна-этычных прынцыпаў, выбару, які яны робяць у тых ці іншых акалічнасцях. У аповесці Міласць князя Гераніма (1987) цэнтральнаю тэмаю з’яўляецца праблема сутыкнення чалавека з уладаю, неабходнасць выбару ў сітуацыі ціску з боку ўлады і захавання чалавечага аблічча – прыналежнасці да “сваіх”, якіх прадстаўляе ў аповесці Іван Карпач, і выразнае супрацьстаянне з пункту гледжання маральных каштоўнасцяў “чужым”, якіх сімвалізуе вобраз Гераніма Радзівіла.

Keywords:

беларуская літаратура,Уладзімір Арлоў,ідэалогія,гістарычная памяць,асоба,імагалогія.

Bibliography

Arłou Uładzimier. 2006. Łaska księcia Hieronima. W: Arłou Uładzimier. Kochanek jej wysokości. Wrocław: Kolegium Europy Wschodniej.

Brzezina-Scheuerer Katarzyna. 2018. Między wiarą a wiedzą. Zainteresowanie księcia Hieronima Floriana Radziwiłła naturą i medycyną. "Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym", t. 46: 89-107.

https://doi.org/10.12775/KLIO.2018.034

Gołuński Mirosław. 2016. Kupiec i miłość. Imagologiczne spojrzenie na "Amerykanina" Henry'ego Jamesa i "Lalkę" Bolesława Prusa. "Wiek XIX. Rocznik Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza", r. IX (LI): 505-520.

https://doi.org/10.18318/wiekxix.2016.28

Halska-Pionka Bogna. 2022. Czas w przestrzeni organizacyjnej: perspektywa kadr kultury. "Zarządzanie w Kulturze", 23(3): 273-296.

https://doi.org/10.4467/20843976ZK.22.017.16406

Ignatenko Aleksandr. 1974. Bor'ba belorusskogo naroda za vossoyedineniye s Rossiyey (Vtoraya polovina XVII-XVIII v.). Minsk: Izdatel'stvo BGU. [Игнатенко Александр. 1974. Борьба белорусского народа за воссоединение с Россией (Вторая половина XVII-XVIII в.). Минск: Издательство БГУ].

Kliabanau Dzmitry. 2022. Koncept "Kozak" w białoruskich balladach i piosenkach ludowych (167-181). W: Słowem przenikanie. Szkice o języku i kulturze, pod red. Anny Budziak i Wiktorii Hojsak, Kraków: Wydawnictwo "Scriptum".

Kotov Aleksey. 2022. V poiskakh pravdy: Belorussiya razvernula bor'bu na «istoricheskom fronte» [online] https://iz.ru/1277658/aleksei-kotov/v-poiskakh-pravdy-belorussiia-razvernula-borbu-na-istoricheskom-fronte [dostęp: 02.07.2023]. [Котов Алексей, 2022. В поисках правды: Белоруссия развернула борьбу на «историческом фронте»].

Krishtapovich Lev. 2012. Belarus' kak russkaya svyatynya. Belgorod: NIU "BelGU". [Криштапович Лев, 2012. Беларусь как русская святыня. Белгород: НИУ "БелГУ"].

Krishtapovich Lev. 2020. Lev Krishtapovich: Belorusy i russkiye, ili Traditsii yedinogo naroda [online] http://ross-bel.ru/analitika-portala-vmeste-s-rossiey/news_post/lev-krishtapovich-belorusy-i-russkie-ili-tradicii-edinogo-naroda [dostęp: 10.07.2023] [Криштапович Лев, 2020. Лев Криштапович: Белорусы и русские, или Традиции единого народа].

Luckevič Anton. 2015. Da historyi belaruskaha ruxu. Smalensk [Луцкевіч Антон. 2015. Да гісторыі беларускага руху. Смаленск].

Maksymiuk Jan. 2006. Od Połocka zaczął się świat… W: Uładzimier Arłou. Kochanek Jej Wysokości. Wrocław: Kolegium Europy Wschodniej.

Pol'oviy Taras. 2021. Narrativ «pol'skoy ugrozy» Belarusi v rossiyskikh propagandist·skikh SMI (na primere SPUTNIK.BY). "Studia Podlaskie", tom XXIX: 165-181 [Польовий Тaras. 2021. Нарратив «польской угрозы» Беларуси в российских пропагандистских СМИ (на примере SPUTNIK.BY)].

https://doi.org/10.15290/sp.2021.29.09

Ścibek Anna. 2013. Dychotomia "wschód-zachód" w tomie Kochanek Jej Wysokości Uładzimira Arłoua. "Acta Albaruthenica", t. 13: 87-94.

Tichomirow Andrzej. 2018. Litwa i Litwini w pracach historyka Michaiła Kojałowicza (1828-1891). "Wrocławskie Studia Wschodnie" 22.

Tikhanskiy Aleksandr. 2023. Takticheskoye yadernoye oruzhiye v Belarusi ostudit goryachiye golovy natovskikh yastrebov - voyennyy ekspert [online] https://eurasia.expert/takticheskoe-yadernoe-oruzhie-v-belarusi-ostudit-goryachie-golovy-natovskikhyastrebov/ [dostęp: 20.07.2023] [Тиханский Александр. 2023. Тактическое ядерное оружие в Беларуси остудит горячие головы натовских ястребов - военный эксперт].

Wasilewski Leon. 1917. O wschodnią granicę Państwa Polskiego. Warszawa.

Yeliseyev Nikita. 2023. Panskaya initsiativa: Pol'sha pretenduyet na liderstvo v Vostochnoy Yevrope [online] https://iz.ru/1515214/nikita-eliseev/panskaia-initciativa-polshapretenduet-na-liderstvo-v-vostochnoi-evrope [dostęp: 19.07.2023] [Елисеев Никита. 2023. Панская инициатива: Польша претендует на лидерство в Восточной Европе].